Σύνδρομο Evans στα παιδιά

Το σύνδρομο Evans είναι μια εξαιρετικά σπάνια διαταραχή του αυτοάνοσου συστήματος, με συχνότητα 1: 1.000.000. Λόγω του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες αναφορικά με το σύνδρομο, οι γιατροί αντιμετωπίζουν, όσο αφορά τη θεραπεία, μεμονωμένες περιπτώσεις.

Τι είναι το σύνδρομο Evans;

Είναι μια εξαιρετικά σπάνια αυτοάνοση ασθένεια ,άγνωστης προέλευσης, κατά την οποία παράγονται αντισώματα, που καταπολεμούν τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Ως αποτέλεσμα έχουμε βλάβη η και καταστροφή των  κυττάρων του ανοσοποιητικού. Λόγω του γεγονότος ότι το σύνδρομο Evans είναι μια πολύ σπάνια ασθένεια (επιπολασμός  περίπου 1: 1.000.000), δεν υπάρχουν ακόμα αρκετές  μελέτες και γνώση.

Ωστόσο, πιστεύεται ότι το σύνδρομο Evans συμβαίνει λόγω μιας γενετικής διαταραχής. Περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Τ Ρ Duane και τον R. S. Evans το 1949.Ο R. S. Evans όμως, ήταν αυτός που το 1951 τεκμηρίωσε λεπτομερώς τη νόσο. Αλλά ακόμη και αν το σύνδρομο είναι γνωστό από το 1949, δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή ευρήματα όσο αφορά τη παθογένεση η και τη κατάλληλη θεραπεία.

Αίτια

Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε πως δημιουργείται το σύνδρομο Evans . Στο 50 τοις εκατό όλων των περιπτώσεων, θεωρούνται συνυπεύθυνες άλλες ασθένειες . Στα άλλα  50 τοις εκατό, η αιτία είναι παντελώς άγνωστη. Επίσης δεν υπάρχει η γνώση ότι οι ακόλουθες ασθένειες  μπορούν να ενεργοποιήσουν το σύνδρομο Evans. Ωστόσο έχει τεκμηριωθεί , ότι το σύνδρομο Evans έχει παρουσιαστεί παράλληλα  με τις ακόλουθες ασθένειες.

Περισσότερο ,τα  αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζονται σε συνδυασμό, όπως το σύνδρομο Sjogren, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, καθώς και το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο. Ωστόσο, κάποιες μολυσματικές ασθένειες όπως η γρίπη Α, οι ιοί τηςηπατίτιδας, η  Nocardia, ο  κυτταρομεγαλοϊός, η ανεμοβλογιά και ο ιός Epstein-Barr είναι πιθανό να προκαλέσουν το σύνδρομο Evans.

Επίσης καρκίνοι(T-κυτταρικά ή Β-κυτταρικά μη Hodgkin λεμφώματα, η μονοκλωνική γαμμαπάθεια, το σάρκωμα Kaposi, ή ακόμα και μία χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία), καθώς και κάποιες ανοσοανεπάρκειες  η και η ανεπάρκεια ανοσοσφαιρίνης Α ,θα μπορούσαν θεωρητικά να είναι εκκλυτικοί παράγοντες του συνδρόμου.

Περεταίρω η δερματομυοσίτιδα, η νόσος του Graves, η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος του  Castleman, η αποφρακτική βρογχιολίτιδα ή το σύνδρομο Guillain-Barré ,είναι επίσης θεωρητικά, εκκλυτικοί παράγοντες του συνδρόμου Evans ή τουλάχιστον τεκμηριώθηκαν μαζί .

Σημεία και συμπτώματα

Οι ασθενείς διαμαρτύρονται κυρίως για έλλειψη οξυγόνου, η οποία προκαλεί στη συνέχεια ζάλη, ταχύπνοια ή πονοκεφάλους. Είναι πιθανόν, η έλλειψη οξυγόνου να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια. Ένα άλλο πολύ χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η βαριά αιμορραγία, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή τα αιμοπετάλια, τα οποία απαιτούνται για την πήξη του αίματος καταστρέφονται.

Διάγνωση και πορεία νόσου

Κατά κανόνα, η ιατρική διάγνωση μπαίνει με βάση τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων. Έτσι, η ταχύτητα καθίζησης των ερυθρών αιμοσφαιρίων (ΤΚΕ) είναι πάρα πολύ αυξημένη. Επίσης, ο αιματοκρίτης/αιμοσφαιρίνη μειώνεται και  μεταγενέστερα αυξάνεται σημαντικά η γαλακτική αφυδρογονάση.

Σε κάποιες  περιπτώσεις, αντί της θρομβοπενίας ,παρατηρείται η λεγόμενη ουδετεροπενία. Η δοκιμασία Coombs είναι θετική. Η πορεία της νόσου καθώς και η πρόγνωση είναι κατά κύριο λόγο αρνητικές. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής σχεδόν καθόλου δεδομένα από  μελέτες, για το σύνδρομο Evans.

Πολλοί ασθενείς κινδυνεύουν λόγω μη ελεγχόμενων αιμορραγιών ή ακόμη και από λοιμώξεις οι οποίες μπορεί να προκληθούν από τη θεραπεία. Η θνησιμότητα ανέρχεται στο 8-40 τοις εκατό.

Θεραπεία

Από την πρώτη περιγραφή του συνδρόμου Evans κατά τα έτη 1949 και 1951, προτιμάται κυρίως η χορήγηση γλυκοκορτικοειδών. Με αυτό τον τρόπο οι γιατροί προσπαθούν να ανεβάσουν τον αιματοκρίτη άνω του 30 τοις εκατό/ να αυξήσουν το επίπεδο αιμοσφαιρίνης άνω των 10 g / dl. Ωστόσο, αν δεν υπάρξουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ,μπορούν να χορηγηθούν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή ανοσοσφαιρίνες, που με τη σειρά τους  αναμένεται να προσφέρουν ανακούφιση  των συμπτωμάτων και της δυσφορίας.Σε αυτά τα φάρμακα  περιλαμβάνονται η κυκλοσπορίνη, η δαναζόλη, και  η  βινκριστίνη. Ακόμη, καινούργια φάρμακα όπως το μονοκλωνικό αντίσωμα rituximab είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί  με επιτυχία (σύμφωνα με μελέτες). Ανάλογα με την πορεία της νόσου μπορεί επίσης να σκεφτεί κανείς και την σπληνεκτομή. Με τη σπληνεκτομή μπορεί να αντιμετωπιστεί η αιμορραγική διάθεση (συμπτωματικά) Μια ύφεση της νόσου μπορεί να παρατηρηθεί στο 20 με 40 τοις εκατό των περιπτώσεων.

Με τη μεταμόσχευση μυελού των οστών, είναι δυνατόν, υποτροπιάζουσες η  μη αλλιώς ελέγξιμες περιπτώσεις,  να αντιμετωπιστούν με επιτυχία.

 Κυρίως οι γιατροί ασχολούνται με τα συμπτώματα του συνδρόμου Evans. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνουν μέτρα σταθεροποίησης της κυκλοφορίας ,είτε αυτό αφορά τους παράγοντες πήξης, είτε την συγκέντρωση των ερυθροκυττάρων.

Τονίζεται ξανά ότι όλες οι συστάσεις θεραπείας για το σύνδρομο Evans, βασίζονται σε μεμονωμένες εμπειρίες και αναφορές περιστατικών. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ελεγχόμενες μελέτες που να αναδεικνύουν σαφώς, ποια θεραπεία καταγράφει πράγματι τη μεγαλύτερη επιτυχία.

Λόγω του γεγονότος ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν οριστεί τα αίτια που πυροδοτούν το σύνδρομο Evans, μόνο μία συμπτωματική θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό σημαίνει ότι το σύνδρομο Evans, αυστηρά ομιλούντες ,είναι μια ανίατη ασθένεια.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Ουδετεροπενίες στα παιδιά

Ουδετεροπενία είναι μια  διαταραχή που χαρακτηρίζεται από χαμηλό αριθμό ουδετερόφιλων ή πολυμορφοπύρηνων λευκών κυττάρων. Τα ουδετερόφιλα αποτελούν  το 50-70% του συνόλου των λευκών κυττάρων του αίματος και παίζουν τον ρόλο του αμυντικού ενάντια σε λοιμώξεις κυρίως βακτηριακές. Γι’ αυτό οι ασθενείς με ουδετεροπενία είναι πιο ευαίσθητοι σε βακτηριακές λοιμώξεις, που αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα μπορεί να οδηγήσουν σε βαριές λοιμώξεις ή/και σηψαιμία και να γίνουν απειλητικές ακόμα και για την ίδια τη ζωή.

Ποιοι τύποι ουδετεροπενίας υπάρχουν;

Συγγενείς μορφές σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Μεταβολικές ασθένειες με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία

Επίκτητες μορφές σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Ανάλογα με τον αριθμό των συγκεκριμμένων  λευκών αιμοσφαιρίων (ουδετερόφιλα πολυμορφοπύρινα  ή ουδετερόφιλα) σε ένα χιλιοστόλιτρο (μικρολίτρα, ul)  αίματος διακρίνονται τρεις βαθμοί σοβαρότητας της ουδετεροπενίας :

·         ήπια ουδετεροπενία: 1000-1500 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

·         μέτρια ουδετεροπενία: 500 έως 1000 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

·         Σοβαρή ουδετεροπενία: λιγότερο από 500 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

Ανάλογα με τη διάρκεια της ουδετεροπενίας, έχουμε επίσης  τις ακόλουθες μορφές:

·         Οξεία ουδετεροπενία: μειωμένος αριθμός ουδετερόφιλων για ένα σύντομο χρονικό διάστημα (π.χ. σε νεογνά)

·         Παροδική ουδετεροπενία: (π.χ. σε μολύνσεις από ιούς ή χρήση ορισμένων φαρμάκων)

·         χρόνια ουδετεροπενία:  Η ουδετεροπενία, η οποία διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες

Ο όρος "σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία» περιγράφει μια ομάδα ασθενειών στις οποίες τα παιδιά έχουν λιγότερο από 500 ουδετερόφιλα / ul στο αίμα, για περισσότερο από τρεις μήνες, και συχνά συνυπάρχουν μόλυνσεις. Σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση (συγγενής σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία) ή μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής (επίκτητη σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία). Παρακάτω παρατίθενται  ορισμένα παραδείγματα των διαφόρων αυτών μορφών ουδετεροπενίας:

Συγγενείς μορφές της σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

·         Σοβαρή συγγενής ουδετεροπενία (σύνδρομο Kostmann ): Αυτή η ασθένεια είναι ένας σπάνιος τύπος ουδετεροπενίας, με την οποία τα παιδιά γεννιούνται. Είναι μια κληρονομική ασθένεια κατά  την οποία υπάρχει παθολογική αλλοίωση  του γονιδίου HAX1. Κατά συνέπεια, σε μια οικογένεια μπορεί να πληγούν περισσότερα μέλη. Σε παιδιά με σύνδρομο Kostmann αυτό που συμβαίνει είναι η αναχαίτιση της ωρίμανσης στον μυελό των οστών, σε πρόδρομα στάδια των λευκών αιμοσφαιρίων. Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα νέα προγονικά κύτταρα σπάνια ωριμάζουν σε λειτουργικά ουδετερόφιλα που μπορούν να αγωνιστούν εναντίον  φλεγμονών στον οργανισμό. Κατά συνέπεια λείπουν από το αίμα των περισσότερων  παιδιών ακόμα κι από τη γέννηση, αρκετά ώριμα και λειτουργικά  λευκά κύτταρα.

·         Κυκλική ουδετεροπενία: Στήν κυκλική ουδετεροπενία έχουμε διάφορες παθολογικές αλλαγές σε ένα γονίδιο των λευκών αιμοσφαιρίων, του  ELA2. Η κυκλική ουδετεροπενία είναι μια ειδική μορφή συγγενούς ουδετεροπενίας, όπου η άνοδος και η πτώση των ουδετερόφιλων ακολουθεί  ένα περιοδικό ρυθμό. Αυτή η περιοδικότητα οφείλεται στον εναλλασσόμενο ρυθμό κυτταρικής διαίρεσης των αρχέγονων κυττάρων του μυελού των οστών. Κάθε 18 με 22 ημέρες, έχουμε μια σοβαρή ουδετεροπενία η οποία επιμένει για ορισμένους ασθενείς περίπου τέσσερις έως οκτώ ημέρες, και σε κάποιους για περισσότερες μέρες  του κύκλου. Η συχνότητα εμφάνισης βακτηριακών λοιμώξεων αυξάνεται ανάλογα με τη διάρκεια των περιόδων ουδετεροπενίας.

Μεταβολικές ασθένειες με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία

Μερικά παιδιά υποφέρουν από ασθένειες κατά τις οποίες ο μεταβολισμός των πρωτεϊνών η της γλυκόζης , ή συγκεκριμμένα  όργανα όπως το πάγκρεας δεν λειτουργούν σωστά. Σε  αυτές τις κληρονομικές διαταραχές που συνδέονται συχνά με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία, περιλαμβάνονται, για παράδειγμα:

·         Το σύνδρομο Shwachman-Diamond

·         Το σύνδρομο Barth

·         νόσος αποθήκευσης γλυκογόνου τύπου 1β

Επίκτητες μορφές  σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Μεταξύ των επίκτητων ασθενειών  που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία σε παιδιά και εφήβους, ανήκουν οι  λεγόμενες  αυτοάνοσες  ουδετεροπενίες. Σε αυτές τις ασθένειες, ο οργανισμός παράγει αμυντικούς στρατιώτες (αυτοαντισώματα) έναντι των δικών του λευκών αιμοσφαιρίων, με αποτέλεσμα αυτά να αποδομούνται με αυξημένο ρυθμό. Οι αυτοάνοσες ουδετεροπενίες διακρίνονται σε πρωτογενείς και  δευτερογενείς.

·         Πρωτογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία: Αυτή η μορφή είναι η πιο κοινή αιτία της σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας σε παιδιά. Εμφανίζεται πιο συχνά σε βρέφη και μικρά παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών. Ως εκ τούτου, ονομάζεται και αυτοάνοση ουδετεροπενία της βρεφικής ηλικίας. Αν και η αιματολογική εικόνα  των ασθενών παρουσιάζει συνήθως, λίγα ουδετερόφιλα, άρα μια σοβαρή ουδετεροπενία, δεν έχουμε συνήθως λοιμώξεις απειλητικές για τη ζωή. Στους περισσότερους ασθενείς, ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων ομαλοποιείται  από μόνος του,κατά τα πρώτα δύο έως τρία χρόνια ζωής. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται θεραπευτική αγωγή σε αυτά τα παιδιά γενικά.

·         Δευτερογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία: Αν μια αυτοάνοση ουδετεροπενία σχετίζεται με άλλες αυτοάνοσες νόσους (για παράδειγμα ο ερυθηματώδης λύκος), τότε λέγεται "δευτερογενής". Σε αντίθεση με την πρωτογενή μορφή, η δευτερογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία παρουσιάζεται περιστασιακά επίσης σε νεαρούς ενήλικες (κυρίως μεταξύ 20 και 40 ετών). Συχνότερα επηρεάζονται οι νεαρές γυναίκες.

Διάγνωση

Ο χαμηλός αριθμός ουδετεροφίλων σε γενική εξέταση αίματος μπορεί να θέσει τη διάγνωση. Όταν η διάγνωση είναι αβέβαιη ή υπάρχει υποψία για σοβαρή υποκείμενη νόσο, συχνά είναι απαραίτητη βιοψία μυελού των οστών.

Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση είναι:

α) η περιοδική μέτρηση των ουδετερόφιλων για διάγνωση κυκλικής ουδετεροπενίας,

β) έλεγχος για αντιουδετεροφιλικά αντισώματα (antineutrophil antibodies)

γ) έλεγχος για αποκλεισμό Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου,

δ) έλεγχος για ανεπάρκεια βιταμίνης B12 και φυλικού οξέως κλπ.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Πυρετός των τριών ημερών η Βρεφική Ροδάνθη

Τι είναι ο πυρετός των τριών ημερών;

Ό πυρετός των τριών ημερών η βρεφική ροδάνθη (Exanthema subitum/Roseola infantum) είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική, αλλά σε μεγάλο βαθμό αβλαβής ιογενής νόσος. Τυπικά χαρακτηριστικά είναι ο πυρετός που εμφανίζεται ξαφνικά , ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για τρεις έως τέσσερις ημέρες, και ένα επακόλουθο εξάνθημα, το οποίο υποχωρεί μετά από μερικές ημέρες. Από τη λοίμωξη αυτή επηρεάζονται συνήθως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά έως 3 ετών, αλλά μερικές φορές και μεγαλύτερα παιδιά.Ο χρόνος  που περνά μεταξύ της μόλυνσης με τον ιό και την έναρξη του τριήμερου πυρετού (περίοδος επώασης)  μπορεί να φτάσει μέχρι και 17 μέρες.

Αίτια

Ο πυρετός των τριών ημερών προκαλείται από λοίμωξη με ανθρώπινο ερπητοϊό (ανθρώπινο ιό του έρπη τύπου 6, HHV 6). Οι παθογόνοι ιοί  μεταδίδονται μέσω σταγονιδίων (φτέρνισμα,ομιλία ή με το βήχα). Οι ενήλικες εάν προσβληθούν, μπορεί να αναπτύξουν συμπτώματα γρίπης, με συνάχι  και πονόλαιμο.

Έχει παρατηρηθεί ότι ο ιός προκαλεί  σοβαρές λοιμώξεις (πνευμονία, εγκεφαλίτιδα) σε ασθενείς μετά από μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Συμπτώματα & κλινική εικόνα

Κατά μέσο όρο περίπου 7 έως 17 ημέρες μετά τη μόλυνση με τον ιό εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα: Το πιο χαρακτηριστικό είναι - όπως υποδηλώνει και το όνομα - ο πυρετός. Συνήθως διαρκεί τρεις έως τέσσερις ημέρες μέχρι μετά να πέσει απότομα. Τα παιδιά μπορεί υπό τις περιστάσεις να φαίνονται σοβαρά άρρωστα, έτσι ώστε θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πιο σοβαρές ασθένειες . Η πραγματική διάγνωση μπορεί να τεθεί μόνο μετά την απότομη μείωση του πυρετού.

Τις περισσότερες φορές, εμφανίζεται στη συνέχεια, ένα κόκκινο εξάνθημα, το οποίο επεκτείνεται σημαντικά μέσα σε λίγες ώρες. Το εξάνθημα εντοπίζεται  κυρίως στο στήθος, στην κοιλιά και την πλάτη και μπορεί, σπάνια να εξαπλωθεί στα χέρια, τα πόδια, το  πρόσωπο και στο τριχωτό της κεφαλής. Η συνύπαρξη φαγούρας είναι μάλλον εξαίρεση. Μετά από δύο - τρεις μέρες το εξάνθημα εξαφανίζεται τόσο γρήγορα όσο ήρθε. Εκτός από πυρετό και εξάνθημα συχνά προστίθενται άλλα συμπτώματα όπως εμετός ή / και διάρροια, πόνος στα ούλα ή διόγκωση των λεμφαδένων στο λαιμό. Στα βρέφη είναι συχνά διογκωμένοι. Ακόμα και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων της νόσου , τα παιδιά συχνά εξακολουθούν να νιώθουν αδυναμία και αδιαθεσία.

Σε αρκετά παιδιά,  η ασθένεια δεν εμφανίζει τα τυπικά συμπτώματα, αλλά διάγει μια εξασθενημένη μορφή ώστε να είναι συχνά απαρατήρητη. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα έχουν μέχρι το τέλος του τρίτου έτους, περάσει την ιογενή αυτή λοίμωξη , χωρίς καθόλου εμφανή συμπτώματα.

Ο πυρετός των τριών ημερών είναι μία από σχετικά αβλαβείς ιογενείς λοιμώξεις. Επιπλοκές όπως πυρετικοί σπασμοί μπορεί να συμβούν. Αν και οι πυρετικοί σπασμοί δεν είναι επικίνδυνοι, θα πρέπει αν παρουσιαστούν να ενημερωθεί ο παιδίατρος. Η νόσος συνήθως υποχωρεί μετά από μία εβδομάδα. Τα παιδιά που έχουν μολυνθεί με το παθογόνο του πυρετού των τριών ημερών ,θα έχει ανοσία σε όλη του τη ζωή, και δεν θα επαναμολυνθεί .

Συμβουλές

Ο ψηλός πυρετός προκαλεί στο σώμα μια εκτενή αφυδάτωση. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά να πίνουν άφθονα υγρά για να αντισταθμιστεί η απώλεια νερού. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας αρνείται να φάει. Η πρόσληψη τροφής μπορεί να περιμένει έως ότου το παιδί σας αισθάνεται και πάλι άνετα. Η ενυδάτωση με νερό, αραιωμένους χυμούς ή τσάι με φρουκτόζη είναι σημαντική. Εάν το παιδί σας αρνείται να πιει, τότε πρέπει να αποταθείτε  στον παιδίατρό σας.

Λόγω της απότομης αύξησης της θερμοκρασίας μπορεί να παρουσιαστούν πυρετικοί σπασμοί. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με επιληπτική προσβολή (αλλά δεν είναι επιληψία!). Για να μπορεί το παιδί να συνεχίσει να αναπνέει ελεύθερα κατά τη διάρκεια των πυρετικών σπασμών και να μην τραυματιστεί, θα πρέπει να σηκώσετε το παιδί σας  και να το πάτε κάπου με φρέσκο ​​αέρα . Ακόμα και αν το περιστατικό διαρκέσει μόνο γιαένα μικρό χρονικό διάστημα και το παιδί ηρεμήσει, ο γιατρός θα πρέπει να ενημερώνεται αμέσως. Αυτός στη συνέχεια θα σας συνταγογραφήσει κάποιο φάρμακο το οποίο θα  μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σε ένα νέο επεισόδιο πυρετικών σπασμών, για να σταματήσετε άμεσα το επεισόδιο. Οι πυρετικοί σπασμοί κατά κανόνα  δεν αφήνουν καμία βλάβη στον εγκέφαλο και επίσης δεν εκλύουν καμία επιληψία. Παρόλα αυτά, είναι χρήσιμο αν το κρίνει ο παιδίατρος να εξεταστούν τα κύματα του εγκεφάλου του παιδιού σας ,μετά από ένα παρατεταμένο επεισόδιο πυρετικών σπασμών για να αποκλειστεί μία κρυφή νόσος.

Σε γενικές γραμμές, θα πρέπει να ζητείται η γνώμη του παιδίατρου σε κάθε περιστατικό που σχετίζεται με λοίμωξη με ψηλό πυρετό άγνωστης αιτιολογίας, προκειμένου να εντοπιστούν ή να αποκλειστούν άλλες πιθανές σοβαρές ασθένειες που συνοδεύονται από ψηλό πυρετό.

Διάγνωση

Μια ακριβής διάγνωση μπορεί κατά κανόνα  να τεθεί μόνο μετά από την εμφάνιση του τυπικού για αυτή τη λοίμωξη εξανθήματος, μετά από τη πτώση του πυρετού. Σε έναν πυρετό αγνώστου αιτιολογίας, θα πρέπει πάντα και ειδικά στα παιδιά κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής και το αργότερο την 4^η μέρα πυρετού, να ελέγχονται τα ούρα για να αποκλείονται λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος που χρειάζονται θεραπευτική παρέμβαση.

Θεραπεία

Η θεραπεία μπορεί να περιοριστεί μόνο στην θεραπεία των συμπτωμάτων. Ο ιός θα αντιμετωπιστεί από το ίδιο το σώμα, το οποίο θα παράξει αντισώματα. Παράλληλα το πρώτιστο είναι η αντιμετώπιση του πυρετού με αντιπυρετικά φάρμακα (πχ υπόθετα) όταν και εφόσον το παιδί δεν τον ανέχεται ,οι χλιαρές κομπρέσες στο σωματάκι του παιδιού και η επαρκής πρόσληψη υγρών σε πρώτο πλάνο. Ειδικά τα βρέφη και τα μικρά παιδιά χάνουν πολλά υγρά λόγω του πυρετού.

Πρόληψη

Δεδομένου ότι η μετάδοση του πυρετού των τριών ημερών, γίνεται με τα σταγονίδια (αερομεταφερόμενη μόλυνση ), μια προστασία είναι σχεδόν αδύνατη. Κάποιο εμβόλιο κατά της νόσου δεν υπάρχει.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι υγιείς φορείς μεταδίδουν τον ιό χωρίς να εμφανίζουν οι ίδιοι κανένα σύμπτωμα του πυρετού των τριών ημερών. Δεδομένου ότι η νόσος είναι πολύ μεταδοτική, θα πρέπει να αποφεύγονται επισκέψεις σε άλλα παιδιά και γενικά άλλους ανθρώπους.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Σύνδρομο Gilbert

Το συκώτι είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και παίζει σημαντικό ρόλο στην αποτοξίνωση του οργανισμού. Στις λειτουργίες του περιλαμβάνονται η σύνθεση σημαντικών πρωτεϊνών του σώματος (π.χ. αλβουμίνη, πρωτεΐνες μεταφορείς, πρωτεΐνες που ρυθμίζουν την πήξη του αίματος), ο μεταβολισμός χημικών ενώσεων (π.χ. φάρμακα, χολερυθρίνη, κατιόντα), και η παραγωγή της χολής.

Το σύνδρομο Gilbert είναι ο συνδυασμός των συμπτωμάτων μιας καλοήθους αλλά συνεχούς ή χρόνιας παρουσίας ικτέρου που συμβαίνουν χωρίς άλλα συμπτώματα ηπατικής νόσου. Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε μια κληρονομική ανεπάρκεια του ενζύμου UGT ( Uridine 5'-diphospho-glucuronosyltransferase) που βοηθά στη σύζευξη της ελεύθερης μη συζευγμένης χολερυθρίνης.

Αυτή η διαδικασία σύζευξης μέσω  γλυκουρονοποίησης (μετατροπής της σε μονο-γλυκουρονίδιο και  δι-γλυκουρονίδιο - υδατοδιαλυτές μορφές που μπορούν να απεκκριθούν στην χολή) βοηθά στο να γίνει η χολερυθρίνη υδατοδιαλυτή και τελικά να απεκκριθεί μέσω των ούρων και των κοπράνων.

Η χολερυθρίνη είναι το προϊόν λύσης των νεκρών και μεγάλων σε ηλικία ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ενώ το τμήμα της πρωτεΐνης της αιμοσφαιρίνης παραμένει ασφαλές στα ερυθρά αιμοσφαίρια, το τμήμα της αίμης απεκκρίνεται μέσω της χολερυθρίνης.

Το σύνδρομο Gilbert εμφανίζεται σε 1 κάθε 20 ανθρώπους και το κύριο χαρακτηριστικό του είναι ο  ίκτερος. Ωστόσο, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ασθενών που δεν γνωρίζει ότι πάσχει από την συγκεκριμένη κατάσταση.

Υπάρχει μια προσωρινή αύξηση στα επίπεδα της χολερυθρίνης στο αίμα που επανέρχεται στο φυσιολογικό και παραμένει φυσιολογική, το περισσότερο διάστημα.

Εμφάνιση συμπτωμάτων-διάγνωση

Το σύνδρομο Gilbert διαγιγνώσκεται κατά κανόνα μεταξύ 15 και 30 ετών. Ο ήπιος ασυμπτωματικός ίκτερος είναι το πρώτο σύμπτωμα που παρατηρείται συνήθως σε εφήβους.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του συνδρόμου Gilbert περιλαμβάνουν ίκτερο, κόπωση, αλλά μερικές φορές δεν υπάρχουν καθόλου συμπτώματα.

Ø  Ικτερος

Οι ασθενείς με σύνδρομο Gilbert είναι δυνατόν να παρουσιάσουν ίκτερο απο καιρού εις καιρόν. Η πιθανότητα να γίνει αυτό αυξάνεται με την παρουσία άλλων προβλημάτων, όπως η πείνα, η αφυδάτωση, οι επαναλαμβανόμενοι και ποσοτικοί εμετοί, οι λοιμώξεις, η κόπωση και το άγχος και μετά από μια χειρουργική επέμβαση. Η έμμηνος ρύση μπορεί επίσης να είναι ένας παράγοντας για αυξημένες τιμές χολερυθρίνης στο αίμα.

Ο ίκτερος προκαλείται από την αυξημένη χολερυθρίνη στο αίμα. Τα κλασικά συμπτώματα του ίκτερου περιλαμβάνουν τον κίτρινο χρωματισμό των:

·         Δέρμα

·         Στοματικό βλεννογόνο

·         Βάση των νυχιών

·         λευκό του ματιού

Η χολερυθρίνη έχει ένα πορτοκαλοκίτρινο χρώμα. Ο χρωματισμός του δέρματος και των βλεννογόνων οφείλεται στην εναπόθεση της περίσσειας χολερυθρίνης.

Τα μάτια είναι το πιο συχνά επηρεαζόμενο όργανο σε ασθενείς με σύνδρομο Gilbert με ίκτερο. Μπορεί επίσης να σκουρύνει το χρώμα των ούρων. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στο πρώτα πρωινά ούρα.

Τα σκούρα ούρα είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό της ιογενούς ηπατίτιδας η του ικτέρου που οφείλεται σε άλλα αίτια,και δεν πρέπει να συγχύζεται . Πολλοί ασθενείς με σύνδρομο Gilbert δεν έχουν σκούρα ούρα και ενδεχομένως ούρα με κανονικό χρώμα.

Μια επιδείνωση του ίκτερου ή εμφάνιση του, μπορεί να οφείλεται επίσης σε ορισμένα φάρμακα όπως την αταζαναβίρη και ινδιναβίρη (για τη θεραπεία του AIDS), την γεμφιβροζίλη ή τον συνδυασμό της γεμφιβροζίλης με στατίνες για τη μείωση της χοληστερόλης και την  ιρινοτεκάνη πού χρησιμοποιείται στην ογκολογία.

Ø  Κόπωση και αδυναμία

Άλλα συμπτώματα του συνδρόμου Gilbert περιλαμβάνουν:

·         κούραση

·         ήπια αδυναμία και κόπωση

·         ήπιο κοιλιακό άλγος, ειδικά στην άνω κοιλιακή χώρα

·         ήπια ναυτία και μερικές φορές εμετό

·         σοβαρή απώλεια της όρεξης

·         Δυσανεξία σε λιπαρά

·         ζάλη

·         Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου

·         Δυσκολία στη συγκέντρωση ή την εστίαση σε χειρονακτικές εργασίες, κλπ ..

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να παρουσιαστούν σε  ασθενείς με σύνδρομο Gilbert, ανεξάρτητα από την παρουσία ή απουσία  ίκτερου.

Παρόλα ταύτα οι περισσότεροι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί. Αυτοί οι ασθενείς είναι πιθανόν κάποιες φορές να παρουσιάσουν αύξηση της χολερυθρίνης πού θα οδηγήσει στην εικόνα του ικτέρου. Τουλάχιστον, το 30% των ασθενών με σύνδρομο Gilbert διάγουν αυτή την σιωπηρή μορφή του συνδρόμου χωρίς να παρουσιάσουν ποτέ συμπτωματολογία.

Θεραπεία

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, διότι η πρόγνωση είναι άριστη. 

Είναι σημαντικό κατά την ιατρική εξέταση να αποκλειστούν σοβαρά ιατρικά νοσήματα, που μιμούνται το σύνδρομο  Gilbert και χρειάζονται θεραπεία, όπως είναι οι καταστάσεις αιμόλυσης.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Ουρεόπλασμα

Το ουρεόπλασμα είναι ένας  παθογόνος μικροοργανισμός, που αποικίζει τα γεννητικά όργανα. Η μόλυνση από ουρεόπλασμα γίνεται με άμεση επαφή με πάσχοντα άνθρωπο, κυρίως:

1.  Μέσω συνουσίας ή στοματικού sex( Αποτελεί την κυριότερη οδό μετάδοσης).

2.  Από μολυσμένα κρεβάτια ή στα πλαίσια γυναικολογικής εξέτασης στην οποία δεν έχουν τηρηθεί σχολαστικά οι  σωστοί κανόνες υγιεινής.

3.  Μέσω μολυσμένων μοσχευμάτων.

Τα βρέφη επιμολύνονται κατά τον τοκετό με την διάβασή τους από μολυσμένη γεννητική οδό.

Το ουρεόπλασμα πολλές φορές δεν προκαλεί βλάβες, συμβιώνοντας ομαλά με τον οργανισμό. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μετά την αρχική μόλυνση αναπτύσσονται τσούξιμο, κνησμός, πόνος, δυσουρία, δυσφορία στην ουρήθρα, εκκρίσεις ουρήθρας, που μπορεί να λεκιάζουν τα εσώρουχα.

Τα συμπτώματα οφείλονται σε ανάπτυξη φλεγμονής (κολπίτιδα, ουρηθρίτιδα, τραχηλίτιδα, σαλπιγγίτιδα). Περιστασιακά, η έναρξη είναι πιο οξεία και σοβαρή, με σοβαρή δυσουρία, άφθονες πυώδεις εκκρίσεις, άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος. Η συμπωματική νόσος μετά τη μόλυνση είναι συχνότερη σε άντρες.

    Ανεξαρτήτως συμπτωμάτων μετά την αρχική προσβολή, μπορεί να εμφανιστούν σε ευαίσθητα άτομα μια ποικιλία επιπλοκών όπως:

•      Στειρότητα, υπογονιμότητα

•      Προσβολή αρθρώσεων που μπορεί να είναι αντιδραστική ή να οφείλεται σε άμεση προσβολή της άρθρωσης από το ουρεόπλασμα

•      Υποτροπιάζουσες φλεγμονές γεννητικών οργάνων με αυξημένες εκκρίσεις γεννητικών οργάνων, τσούξιμο, κνησμό

•      Προσβολή καρδιακής βαλβίδας

•      Γενικευμένη ανοσολογική αντίδραση με  επιπεφυκίτιδα, αρθρίτιδα, ουρηθρίτιδα-τραχηλίτιδα, εκτεταμένες βλεννογονοδερματικές βλάβες (σύνδρομο Reiter).

Οι επικίνδυνες επιπλοκές σε άτομα που πάσχουν από σοβαρά υποκείμενα νοσήματα του ανοσοποιητικού (π.χ. λευχαιμία), είναι συχνότερες και σοβαρότερες. Τα βρέφη που μολύνονται κατά την γέννηση μπορεί να εκδηλώσουν σοβαρή πνευμονοπάθεια.

    Σήμερα υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία  με αντιβιοτικά.

Περισσότερα από 20% των νεογέννητων και κυρίως μη τελειόμηνα νεογνά μπορεί να αποικισθούν από Ureaplasma.Ο αποικισμός υποχωρεί συνήθως στους 3 μήνες.

Διάγνωση

Η εξέταση μπορεί να γίνει σε κολπικό-τραχηλικό υγρό, οφθαλμικό υγρό, αίμα, σπέρμα, ούρα, ιστό περιόδου και αμνιακό υγρό, όπου στο εργαστήριο εφαρμόζοντας τη μέθοδο της ποσοτικής PCR να ανιχνεύθει με μεγάλη ευαισθησία  > 95% η ύπαρξη του βακτηρίου Ureaplasma urealyticum στο δείγμα.

Θεραπεία

Η θεραπεία δεν είναι απαραίτητη σε όσους φέρουν το μικρόβιο. Οι ασθενείς που πάσχουν από ασθένειες που προκαλούνται από το γένος Mycoplasma ή Ureaplasma θα πρέπει να αντιμετωπίζονται θεραπευτικά. Αντίθετα, ασθενείς που διαπιστώνεται ότι αποίκισαν έναν από τους οργανισμούς αυτούς, αλλά που δεν έχουν κλινικές εκδηλώσεις, δεν απαιτούν θεραπεία. Λαμβανομένης όμως υπόψη της δυσκολίας για να τεθεί η διάγνωση της παθογόνου λοίμωξης που σχετίζεται με τα μυκοπλάσματα, οι ασθενείς συχνά αντιμετωπίζονται εμπειρικά.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Πώς να απασχολώ το άρρωστο παιδί μου

Το νάναι κανείς άρρωστος και αδιάθετος δεν είναι και το πιο ευχάριστο  , πόσο μάλλον στα παιδιά.

 Έχετε τα μάτια ανοιχτά για μια οποιαδήποτε αλλαγή στη κατάσταση του παιδιού και σκεφτείτε εκ των προτέρων ποιες δραστηριότητες θα ήταν κατάλληλες, και  για ποια ώρα της ημέρας.

Διαβάστε κάποιες συμβουλές για το πώς μπορείτε να απασχολείτε  το άρρωστο παιδί σας χωρίς να πρέπει να κάθεται όλη την ημέρα μπροστά από την τηλεόραση.

Όταν τα παιδιά είναι άρρωστα, χρειάζονται ένα πράγμα πάνω απ ' όλα: την ησυχία. Αλλά αν ο πυρετός δεν είναι τόσο ψηλός, ή η ασθένεια είναι ήδη σε αποδρομή, τα παιδιά αρχίζουν να βαριόνται. Η γκρίνια και η ιδιοτροπία από πλευράς τους αρχίζει να επηρεάζει το επίπεδο στρες των γονιών.

Στην πραγματικότητα, αδράξτε την ευκαιρία να περάσετε λίγο χρόνο με το παιδί σας. Και αν σκεφτούμε μη χρησιμοποιώντας την επιστήμη: Η αγάπη είναι ένα πολύ καλό φάρμακο.

Εδώ είναι κάποιες συμβουλές για το πώς να απασχολήσετε το άρρωστο παιδί σας.

Ø  Επιτραπέζια παιχνίδια και παζλ .Σημειώστε, ωστόσο, ότι τα άρρωστα παιδιά μπορούν να χάσουν γρήγορα την υπομονή τους, στα παζλ, για παράδειγμα. Επιπλέον, επιλέξτε επιτραπέζια παιχνίδια όπου θα κάνετε κάτι σαν συνεργάτες -,και όχι να παίζετε ο ένας εναντίον του άλλου.

Ø  Χειροτεχνία: Με χαρτοκοπτική, πλαστελίνη, φτιάχνοντας ανεμόμυλους, καπέλα από παλιές εφημερίδες ή ένα άλογο από παλιές κάλτσες. Η φαντασία δεν έχει σύνορα. Έτσι μπορείτε, για παράδειγμα, να ζωγραφίσετε πάνω σε  αυγά με το παιδί, τα οποίο στη συνέχεια θα φάει η οικογένεια για δείπνο.

Ø  Νοσοκομείο Ζώων με αρκουδάκια κλπ: Μετράτε μαζί την θερμοκρασία στο αρκουδάκι , εξετάστε το πόνυ, ακούστε την καρδούλα στο σκυλάκι κλπ. Πλεονέκτημα: Το παιδί θα μπορούσε άνετα να σας πει ακόμα και αν πονάει το ίδιο και που.

Ø  Ζωγραφική και χρωματισμός στα ειδικά βιβλία : Είναι καλό να έχετε πάντα στο σπίτι τετράδια ιχνογραφίας, βιβλία με σχέδια για χρωμάτισμα, χρωματιστά μολύβια κλπ.

Ø  Ανάγνωση παραμυθιών, τραγουδάκια και λέγοντας ιστορίες: διεγείρει τη φαντασία του παιδιού και  το βοηθάει να κοιμηθεί. Ή να ακούσετε με το παιδί σας ένα βιβλίο με ήχους (πχ με ζωάκια).

Ø  Κλήσεις βίντεο: Χρησιμοποιήστε  προγράμματα βίντεο στο διαδίκτυο για να μιλήσετε με συγγενείς και φίλους. Έτσι, μπορείτε να δώσετε στο παιδί την αίσθηση ότι δεν είναι μόνο.

Σαν αρχή ισχύει ότι η προετοιμασία είναι σημαντική. Εξασφαλίστε βιβλία ζωγραφικής, μολύβια και είδη χειροτεχνίας. Ψάξτε για  ποικιλία και να μελετήστε ήδη εκ των προτέρων ποιες δραστηριότητες θα ήταν κατάλληλες και  για ποιά ώρα της ημέρας.

Η τηλεόραση και τα βιντεοπαιχνίδια πρέπει να αποφεύγονται από το παιδί σας αν και όσο είναι δυνατόν, λόγω του ότι αποσπούν τη προσοχή των παιδιών. Αντί να είναι ήρεμα, μένουν ξύπνια και σε εγρήγορση.

Μια σημαντική συμβουλή για το τέλος. Να ασχολείστε με τα παιδιά σας, κι όταν δεν είναι άρρωστα. Αν έχετε στενότερη επαφή μόνο σε περίπτωση ασθένειας,  τα παιδιά θα κάνουν λοιμώξεις και άλλες ασθένειες  πιο εύκολα η και θα προσποιούνται ότι είναι άρρωστα.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Παιδί καί ηλίαση

Τα παιδιά συνήθως απολαμβάνουν την ύπαιθρο, τον καθαρό αέρα, και δεν βρίσκουν συνήθως τίποτα καλύτερο από το να παίζουν στον ήλιο. Είτε με μια μπάλα ή άλλο παιχνίδι, στην άμμο με τα φτυαράκια τους η σε μια αμμοδόχο η ακόμα όταν κολυμπούν σε μια πισίνα, τα παιδιά διασκεδάζουν πολύ, αλλά μπορεί ο ευαίσθητος οργανισμός τους , να ταλαιπωρηθεί από την πολλή ζέστη και τον ήλιο. Οι γονείς πρέπει να κρατούν τα παιδιά τους με την κατάλληλη αντηλιακή προστασία από τα ηλιακά εγκαύματα ή την ηλίαση, φορώντας  τους ελαφριά ρούχα, αλείφοντας τα με ένα κατάλληλο αντηλιακό, μη εκθέτοντας τα  στον ήλιο και μην υποτιμώντας τον κίνδυνο του καλοκαιρινού ήλιου.

Ηλίαση σε βρέφη ή νήπια

Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η άμεση ηλιακή ακτινοβολία για τα παιδιά στα πρώτα χρόνια της ζωής, επειδή τα βρέφη και τα μικρά παιδιά δεν έχουν καν τρίχες ή μόνο ένα αραιό χνούδι . Το κρανίο και το δέρμα ενός μωρού ή μικρού παιδιού εξακολουθεί να είναι λεπτά και δεν παρέχουν επαρκή προστασία από τον ισχυρό ήλιο. Αν ένα μωρό ή ένα μικρό παιδί εκτεθεί στον ήλιο για μεγάλο χρονικό διάστημα απευθείας στο κεφάλι, μπορεί να προκληθεί ερεθισμός των μηνίγγων, που συνοδεύεται συχνά από ένα εγκεφαλικό οίδημα (φούσκωμα) , μια κατάσταση που λέγεται ηλίαση (υπερθερμία)! Το  οίδημα προκαλεί αύξηση της πίεσης στον εγκέφαλο, η οποία στη συνέχεια οδηγεί στα τυπικά συμπτώματα της ηλίασης.

Τυπικά συμπτώματα σε παιδιά με ηλίαση

Δυνατός πονοκέφαλος, ναυτία, έμετοι, ζεστό κόκκινο κεφάλι, ερυθρότητα του δέρματος, σύγχυση, ανησυχία, κόπωση ,ατονία ,διευρυμένα  μάτια και αναπνοή, ζάλη, λιποθυμία, δυσκαμψία του αυχένα, ενδεχομένως υψηλό πυρετό (συνήθως το βράδυ). Δεν πρέπει να συγχέεται με καλοκαιρινή γρίπη!

Τα συμπτώματα της ηλίασης συχνά δεν εμφανίζονται μέχρι αρκετές ώρες αργότερα, μετά που το παιδί παρέμεινε στον ήλιο χωρίς καπέλο και ο καυτός ήλιος το κτυπούσε απευθείας στο κεφάλι.

Τι να κάνω αν το παιδί μου έχει ηλίαση; Πρώτες Βοήθειες ...

Μόλις συνειδητοποιήσετε ότι το παιδί σας έχει τα πρώτα συμπτώματα της ηλίασης, θα πρέπει να αντιδράσετε άμεσα και να το πάρετε σε ένα δροσερό, σκιερό μέρος ή σε ένα σκοτεινό δωμάτιο με μια ευχάριστη θερμοκρασία δωματίου. Βάλτε το παιδί  ανάσκελα σε ημικαθιστή θέση με το κεφάλι πιο  ψηλά από τον κορμό, επειδή αυτό μειώνει την πίεση στον εγκέφαλο και τελικά βοηθά στη σταθεροποίηση της κυκλοφορίας. Αν το παιδί είναι ιδρωμένο ή φορά στενά ρούχα, αλλάξτε του ρούχα και φορέστε του  πιο ευάερα.

Δώστε του να πιει άφθονο νερό, τσάι, χυμό φρούτων ή χυμό αραιωμένο με νερό, αλλά όχι πάρα πολύ κρύο, σιγά-σιγά, σε μικρές γουλιές, και δώστε του μαζί κάτι αλμυρό , κάτι που κάνει καλό στο παιδί . Προσπαθήστε να μειώσετε τη θερμοκρασία του σώματος του παιδιού ,βάζοντας στο κεφάλι του υγρές, κρύες  κομπρέσες  ανανεώνοντας τις συχνά. Μπορείτε να τυλίξετε το παιδί με ένα υγρό, δροσερό ύφασμα σε ολόκληρο το σώμα, θα πρέπει όμως να κρυώσει πρώτα το μέτωπο του. Ελέγχετε συνεχώς τον  σφυγμό , και την αναπνοή του. Αν παρουσιάζει πυρετό χορηγήστε ένα αντιπυρετικό φάρμακο. Μην αφήσετε το παιδί μόνο του για κανένα λόγο ,αλλά μιλάτε του για να ηρεμήσει, και δείξτε του αγάπη και κατανόηση.

Αν το παιδί δεν ανακάμψει σχετικά γρήγορα με τα  "Μέτρα πρώτων βοηθειών" , θα πρέπει να συμβουλευτείτε ένα γιατρό σε κάθε περίπτωση. Ακόμα ,αν το παιδί σας είναι μικρότερο των δύο ετών ή νιώθετε  απλά ανασφαλής και φοβισμένοι, είναι σίγουρα καλύτερα αν πάτε με το παιδί σας στον παιδίατρο.

Εάν η ηλίαση είναι τόσο ακραία ώστε η κατάσταση του παιδιού σας να χειροτερεύει ή το παιδί σας χάσει τις αισθήσεις του, τότε θα πρέπει να καλέσετε αμέσως ένα ασθενοφόρο.

Πώς να αποτρέψουμε την ηλίαση στα μωρά και τα παιδιά;

Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να κρατούμε τα παιδιά μας στη σκιά, όσο το δυνατόν περισσότερο, ή ακόμα καλύτερα, σχεδόν πάντα .Δεν πρέπει ποτέ να τα αφήνουμε χωρίς καπέλο και αντηλιακό σε εξωτερικούς χώρους. Πρέπει να είμαστε επίσης πολύ προσεκτικοί τις ώρες του μεσημεριού 11.00 έως 16.00 όπου τα παιδιά δεν θα πρέπει να εκτίθενται καθόλου στον ήλιο.

Μην αφήνετε ποτέ μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού, το καροτσάκι με το μωρό σε άμεσο ηλιακό φως, γιατί αυξάνεται απίστευτα γρήγορα η θερμότητα , η οποία προκαλεί προβλήματα στο μωρό ή ακόμα να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο το μωρό.

Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν το μωρό κάθεται σε μια ζεστή μέρα στο αυτοκίνητο και ίσως κοιμάται. Δεν πρέπει ποτέ να αφήνετε το παιδί μόνο του το καλοκαίρι και χωρίς επιτήρηση μέσα στο αυτοκίνητο, ούτε καν για λίγα λεπτά ακόμα και όταν το όχημα είναι στη σκιά, η οροφή και / ή τα παράθυρα είναι λίγο ανοικτά, για να κάνετε μια δουλειά στα γρήγορα - υπάρχει κίνδυνος για το παιδί σας, κάτι που δεν πρέπει να ρισκάρετε ποτέ.

Το άμεσο ηλιακό φως μπορεί να προκαλέσει στο αυτοκίνητο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα,  εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες,  μέχρι 70 βαθμούς, κατάσταση  η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές συνέπειες για τα παιδιά σας. Μην υποτιμάτε τον κίνδυνο και μην αφήσετε ποτέ το παιδί σας μόνο του στο αυτοκίνητο, αλλά  σαν αρχή παίρνετε το πάντα μαζί σας.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια μιας ενός μακρινού ταξιδιού με το αυτοκίνητο, τα παιδιά θα πρέπει να κάθονται στη σκιερή πλευρά, ή θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε ένα παντζούρι  στο παράθυρο του αυτοκινήτου σας.

Βεβαιωθείτε ότι το καλοκαίρι με τις  ψηλές θερμοκρασίες και υψηλές θερμοκρασίες, τα παιδιά σας  πίνουν αρκετά υγρά, γιατί με την κίνηση, το παιχνίδι  ή τον αθλητισμό ιδρώνουν πολύ και χάνουν υγρά, άλατα και άλλα μέταλλα που πρέπει να αναπληρωθούν πίσω στο σώμα. Παρέχετε στο παιδί σας πάντα δροσερά (όχι παγωμένα) ποτά ή βάλτε ένα ποτήρι στο περιβάλλον του, έτσι ώστε να μπορεί να ξεδιψάσει πάντα αμέσως.

Ένα πολύ σημαντικό προληπτικό μέτρο ενάντια  στην ηλίαση είναι τα κατάλληλα  ευάερα καλύμματα κεφαλής για τα παιδιά, ακόμη και αν τα παιδιά μερικές φορές αντιδρούν και προσπαθούνε να τα τραβήξουν από το κεφάλι τους.

Για να διατηρηθεί το καπελάκι  στο κεφάλι του μωρού σας, θα πρέπει να αγοράσετε ένα καπέλο που μπορεί να δένει με κορδέλα κάτω από το πηγούνι. Καπέλα, τα οποία  παρέχουν μια πρόσθετη προστασία του αυχένα, φυσικά, είναι ιδιαίτερα χρήσιμα. Όταν το παιδί σας μεγαλώσει  και μπορεί ακόμη και να επιλέξει ένα καπέλο που του αρέσει ιδιαίτερα , αφού θα το απολαμβάνει,θα το αφήνει και στο κεφάλι του.

Πρόληψη της ηλίασης στα παιδιά

Είτε είστε σε διακοπές στην παραλία, στην πισίνα, κάνετε μια βόλτα με ποδήλατο η περπάτημα, κάνετε πικ-νικ, είτε στην παιδική χαρά ή στο σπίτι στον κήπο, και  ότι κάνετε με τα παιδιά σας, βεβαιωθείτε ότι ολόκληρη η οικογένεια φορά συνεχώς κατάλληλα καπέλα, βάζει αντηλιακό και πίνει  άφθονα υγρά, έτσι ώστε να μπορεί να αντισταθμιστεί μια ηλίαση, η και να  αποτραπεί.

Άτομα υψηλού κινδύνου, είναι τα παχύσαρκα , τα υποτασικά , όσα παιδιά υποσιτίζονται, η βρίσκονται σε κακή φυσική κατάσταση, τα παιδιά που λαμβάνουν χρονίως ορισμένου τύπου φάρμακα, όπως αντιχολινεργικά, αντιισταμινικά, β-αναστολείς κ.α, και οι πάσχοντες από ορισμένα ιατρικά νοσήματα (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτης, εγκεφαλικά νοσήματα).

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy