10 συμβουλές για μια υγιή έναρξη της σχολικής χρονιάς

Η περίοδος των διακοπών έχει ένα τέλος. Σε λίγες μέρες το σχολείο ξεκινά και πάλι. Οι πιο σημαντικές συμβουλές για την υγεία του παιδιού σας παρατίθενται  παρακάτω.

Όταν οι μέρες γίνονται μικρότερες και τα φύλλα αλλάζουν χρώμα και πέφτουν, ξεκινά επίσης για τους μικρούς μας φίλους η σοβαρή πλευρά της ζωής και πάλι. Για κάποια παιδιά μάλιστα, για  πρώτη φορά. Στην πατρίδα μας, είναι και πάλι η αρχή του σχολείου. Αυτό δεν αλλάζει μόνο τους  ρυθμούς των γονέων και των παιδιών . Τι θα δώσω να φάει το παιδί μου στο σχολείο ; Που θα πρέπει να δώσω τώρα ιδιαίτερη προσοχή στο τι τους λέω; Οι πιο σημαντικές συμβουλές για θέματα υγείας για το σχολείο.

1. Πρόγραμμα ύπνου- χρειάζεται χρόνος προσαρμογής

Όταν είναι διακοπές , μπορεί κάποιος να κοιμάται περισσότερο. Σαφώς, και την επόμενη μέρα δεν έχει κανένα σχολείο. Όμως, μετά την έναρξη του σχολείου, αυτό πρέπει να αλλάξει. Ιδανικό θα είναι , να  προσαρμοστούν τα παιδιά στους  νέους ρυθμούς του ύπνου, λίγες μέρες πριν από το τέλος των διακοπών. Το πρωινό ξύπνημα, με αυτό τον τρόπο, δεν θα τους πέσει βαρύ την πρώτη μέρα του σχολείου και τα παιδιά θα μπορούν να παρακολουθήσουν τα μαθήματα το πρωί, προσεκτικά.

2. Με ασφάλεια στο δρόμο για το σχολείο

Τα παιδιά δεν διαισθάνονται τους  κινδύνους. Λόγω του μεγέθους τους, είναι πιο δύσκολο να τα δει κανείς ,λόγω και του ότι εύκολα καλύπτονται πίσω από αυτοκίνητα η άλλα αντικείμενα. Φωτεινά ρούχα με ανακλαστικό υλικό, καλυτερεύουν την κατάσταση. Ο συντομότερος δρόμος για το σχολείο δεν είναι πάντα η ασφαλέστερη επιλογή. Σωστή συμπεριφορά κατά τη διέλευση των πεζών παιδιών από διαβάσεις, η όταν κατεβαίνουν από ένα λεωφορείο, στα φανάρια η αλλού, πρέπει να τους εξηγούνται η και να εξασκούνται.

3. Τι μπαίνει στο κουτάκι για το φαγητό;

Με ένα κεφάλι καζάνι δεν μπορεί κάποιος να συγκεντρωθεί. Τα παιδιά χρειάζονται ενέργεια για να αντέξουν το σχολικό πρόγραμμα. Όχι μόνο επαρκές αλλά και ισορροπημένο ,θα πρέπει να είναι το φαγητό που παίρνουν τα παιδιά στο σχολείο, έτσι ώστε η ενέργεια να μην τους λείπει. Όλα τα τρόφιμα που περιέχουν πολλή ζάχαρη, κάνουν τα παιδιά υπερκινητικά, και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν.

4. Εργονομικά καθίσματα

Για να αποφευχθεί η κακή στάση του σώματος, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη κατά την επιλογή  γραφείου και καρέκλας, η προσαρμοστικότητα  στο ύψος των παιδιών. Μοντέλα που αλλάζουν ύψος προτιμούνται. Πολύ ψηλή ή πολύ χαμηλή καρέκλα και ύψος εργασίας επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη .Με τα εργονομικά καθίσματα πρέπει τα ισχία, τα γόνατα και οι αστράγαλοι να είναι στις 90 ° λυγισμένα και τα πόδια να έχουν πλήρη επαφή με το έδαφος. Το ύψος του τραπεζιού είναι σωστό, όταν οι πήχεις των χεριών βρίσκονται σε ορθή γωνία με την επιφάνεια.

5. Ακούστε το παιδί σας προσεκτικά

Τα παιδιά χρειάζονται κατανόηση και τακτικά την ευκαιρία να μιλήσουν χωρίς να φοβούνται  τους γονείς τους. Για να λένε τι συμβαίνει στο σχολείο ,τι είναι διασκεδαστικό και τι  τους ενοχλεί, αν οι σχολικές  εκδηλώσεις είναι καλές. Το βράδυ μπορούν να συζητήσουν οι γονείς  και τα παιδιά τα τεκταινόμενα της μέρας.

·         Με τι έχω χαρεί;

·         Έχω ενοχληθεί από κάτι;

·         Πώς αντέδρασα σε αυτό;

Το πιο σημαντικό και όμορφο το βράδυ είναι να μιλάμε για τα πράγματα που έχουν φέρει χαρά. Αυτό ενισχύει την αυτοπεποίθηση.

6. Διαρρύθμιση του χώρου μελέτης

Με το που πάει το παιδί σχολείο, πρέπει να διαρρυθμιστεί και ο δικός του χώρος μελέτης . Έτσι ώστε να μπορεί να διαβάζει ανενόχλητο. θα χρειαστεί ένας αρκετά μεγάλος χώρος και φυσικό φως. Το γραφείο θα πρέπει να τοποθετηθεί όσο πιο κοντά γίνεται στο παράθυρο, έτσι ώστε το χέρι που γράφει να μη σκιάζει. Σε δεξιόχειρες το φως θα πρέπει να έρχεται  από  τα αριστερά, σε αριστερόχειρες από τα δεξιά.

7. Έγκαιρη αναγνώριση σχολικού εκφοβισμού

Όταν συνομήλικοι είναι μαζί κάποια στιγμή κάτι θα συμβεί. πριν. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να επιλύουν τις διαφορές τους. Συγκρούσεις που περνούν, δεν είναι εκφοβισμός. Αν τα παιδιά παρουσιάσουν διαταραχές στον ύπνο, φοβούνται το σχολείο, ξαφνικά γίνονται καταστροφικά ή χάνουν συχνά πράγματα, μπορεί να είναι ένα σημάδι  εκφοβισμού. Ο λόγος για αυτό δεν πρέπει να ψαχτεί στο ένα παιδί, αλλά πάντα στην ομάδα. Ως εκ τούτου, κάποιος πρέπει να αντιμετωπίσει τον εκφοβισμό στο σχολείο. Είναι σημαντικό οι γονείς να είναι με τα παιδιά τους και όχι να διαπραγματεύονται στη θέση τους.

8. Κοινό πρόγευμα

Μετά το ξύπνημα, είναι σημαντικό να αναπληρωθούν τα αποθέματα ενέργειας. Αυτό βοηθά τη συγκέντρωση και την προσοχή. Ένα υγιεινό πρωινό αποτελείται από ποτά (χωρίς ζάχαρη), δημητριακά, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα. Το κοινό πρόγευμα είναι επίσης ένα  ψυχολογικά σημαντικό τελετουργικό, διότι δίνει μια καλή αρχή στη μέρα και παρέχει ασφάλεια. Συσκευές που αποσπούν την προσοχή, όπως η τηλεόραση ή το κινητό θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να απενεργοποιούνται. Οι γονείς μπορούν εδώ να δώσουν το καλό παράδειγμα. Αν το παιδί αρνείται να φάει πρόγευμα, θα πρέπει να πιεί τουλάχιστον ένα ποτήρι γάλα ή κακάο.

9. Σωστό γέμισμα της τσάντα

Η σοβαρή πλευρά της ζωής δεν θα πρέπει να είναι ένα βάρος στους ώμους. Αυτό είναι συχνά πιο εύκολο στα λόγια παρά στην πράξη. Τα τετράδια ασκήσεων, τα βιβλία ασκήσεων, τα αναγνωστικά κλπ μπορεί να απαιτηθούν στην τάξη. Είναι όμως επίσης αλήθεια ότι η σχολική τσάντα δεν θα πρέπει να ζυγίζει περισσότερο από το 10-15 % του σωματικού βάρους. Αυτό πρέπει να ακολουθείται και από τους εκπαιδευτικούς.

10. Η άσκηση είναι σημαντική

Τα παιδιά περνούν στο σχολείο πολύ χρόνο καθήμενα, αλλά για να έχουν μια υγιή ανάπτυξη χρειάζεται τακτική άσκηση. Επιπλέον η άσκηση τα κρατά σε φόρμα και  προλαμβάνει τη παχυσαρκία. Τα παιδιά έχουν μια φυσική παρόρμηση να κινούνται και να παίζουν, κι είναι κάτι που πρέπει να προωθήται. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να παίξουν και να τρέξουν: στον κήπο, στην παιδική χαρά, πισίνα ή  αθλητικά σωματεία. Παρ 'όλα αυτά, θα πρέπει να προγραμματίζονται και  περίοδοι ανάπαυσης. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να απασχολούνται μόνα τους και να έχουν κίνητρα. Η περιστασιακή «πλήξη» προωθεί το ελεύθερο παιχνίδι και τη δημιουργικότητα.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Θηλασμός και διατροφή της μητέρας

Δεν είναι υπέροχο το τι μπορεί να κάνει το σώμα σας ; Πρώτα φρόντισε ούτως ώστε το μωρό σας να μεγαλώσει μέσα σας κάτω από ιδανικές συνθήκες, και τώρα που το παιδί σας ήρθε στον κόσμο, έχετε αυτόματα την ιδανική τροφή για αυτό: το μητρικό γάλα.

 Στο στήθος σας, το μωρό σας παίρνει πάντα το ακριβές μείγμα των θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται. Παρ 'όλα αυτά, έχει νόημα για τις θηλάζουσες μητέρες ,να ελέγχουν τη διατροφή τους και ίσως να την βελτιώσουν. Διαβάστε παρακάτω κάποιες σημαντικές συμβουλές:

Μπορώ να τρώω τα πάντα όταν θηλάζω;

Ναι. Δεν υπάρχουν τρόφιμα που οι θηλάζουσες μητέρες θα πρέπει να αποφεύγουν από την αρχή. Εάν το μωρό σας είναι ευαίσθητο σε ορισμένα πράγματα , μπορείτε ανά πάσα στιγμή να τα αφαιρέσετε από τη διατροφή σας. Πρέπει να είστε προσεκτικές με ευπαθή τρόφιμα όπως το ωμό κρέας και τα οστρακοειδή (πχ στρείδια), η τρόφιμα που περιέχουν ωμό αυγό. Αν έχετε σοβαρά γαστρεντερικά προβλήματα, μπορεί να είναι δύσκολο να θηλάσετε.

Πρόληψη αλλεργιών

Αν το μωρό σας έχει μια αλλεργία ή είναι σε κίνδυνο από μια αλλεργική κατάσταση, μιλήστε  απαραίτητα με τον παιδίατρο για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί η διατροφή σας για να αποφευχθεί μια ενδεχόμενη αλλεργική κατάσταση στο βρέφος, κατά τη διάρκεια της γαλουχίας. Οι ειδικοί θεωρούν περιττό να αποφεύγονται  γενικά κάποια τρόφιμα για να τρέφεται το παιδί με φτωχή σε αλλεργιογόνα, διατροφή. Εξαίρεση: Εάν έχετε μια αποδεδειγμένη αλλεργία σε κάποιο τρόφιμο, θα πρέπει να αποφευχθεί το  εν λόγω τρόφιμο, φυσικά.

Χρειάζομαι περισσότερες θερμίδες, όταν θηλάζω;

Ναι. Οι γυναίκες που θηλάζουν χρειάζονται 300 με 600 θερμίδες περισσότερες ανά ημέρα. Φυσικά, εδώ υπάρχουν ατομικές διαφορές. Καθοδηγηθείτε από το αίσθημα της πείνας. Προσοχή όμως:

επιπλέον θερμίδες δεν σημαίνει ότι θα τρώτε ανεξέλεγκτα διάφορα σνάκς όπως σοκολάτες, κέικς, μπισκότα κλπ παρόμοια προϊόντα, διότι θα λαμβάνετε  πολύ περισσότερες θερμίδες από ό, τι χρειάζεστε. Δυστυχώς επίσης , δεν διαθέτουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, και περί αυτού πρόκειται. Ιδανικό για τη διατροφή κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, ως εκ τούτου, είναι όταν η κάλυψη των πρόσθετων αναγκών σας γίνεται με υγιεινά τρόφιμα. Αν θέλετε να ξεφορτωθείτε μερικά επιπλέον κιλά λόγω εγκυμοσύνης, πρέπει να κάνετε λίγη υπομονή. Μερικά από αυτά τα αποθέματα, τα έχει  δημιουργήσει το σώμα σας για σκοπούς θηλασμού. Μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή, θα οδηγήσει κιόλας στην εξαφάνιση κάποιων επιπλέον κιλών. Για μια δίαιτα όμως για διώξιμο περισσότερων κιλών, είναι καλύτερα να περιμένετε μετά τον απογαλακτισμό. Διαφορετικά θα  λαμβάνετε πολύ λίγα θρεπτικά συστατικά.

Υπάρχουν κανόνες για το πρόγραμμα διατροφής μου;

Ναι. Για τη διατροφή κατά τη διάρκεια της γαλουχίας υπάρχουν κάποιες κατευθυντήριες γραμμές, για να επιτύχουμε μια ισορροπημένη, ποικίλη και θρεπτική διατροφή:

Ø  Να τρώτε καθημερινά πολλές φορές την ημέρα φρέσκα φρούτα και λαχανικά όσο το δυνατόν. Έτσι εξασφαλίζετε τον εφοδιασμό σας με βιταμίνες και φυτικές ίνες

Ø  Καταναλώνετε ρύζι, ζυμαρικά,  δημητριακά και ψωμί κατά προτίμηση ολικής αλέσεως. Τα δημητριακά παρέχουν βιταμίνες, μέταλλα και πολλές φυτικές ίνες.

Ø  Απολαύστε τρεις μερίδες κρέατος και μια- δύο μερίδες ψάρι την βδομάδα. Έτσι παίρνετε την απαραίτητη πρωτεΐνη, και επίσης, σίδηρο και ιώδιο.

Ø  Λαμβάνετε καθημερινά γάλα  ή /και γαλακτοκομικά προϊόντα. Εδώ χρειάζεται κάτι περισσότερο, επειδή, όπως και στην εγκυμοσύνη ,οι ανάγκες σε ασβέστιο είναι αυξημένες. Για παράδειγμα θα πρέπει να καταναλώνετε κάθε μέρα, δύο μικρά ποτήρια γάλα, 25 γραμμάρια τυρί (περίπου ένα κομμάτι) και  150 γραμμάρια γιαούρτι . φυσικά μπορείτε να αντικαταστήσετε το γάλα με άλλο γιαούρτι κλπ.

Ø  Προσοχή με τη λήψη λίπους, χρησιμοποιήστε ψηλής ποιότητας, ακόρεστα φυτικά έλαια στην κουζίνα, αποφύγετε κρυμμένα λίπη. Τυπικές παγίδες λήψης λίπους έχουν τα τηγανητά και παναρισμένα τρόφιμα, πολλά είδη αλλαντικών, τα ολόπαχα τυριά, και τα σε λάδι διατηρημένα τρόφιμα.

Ø  Επιλέξτε γάλα, γιαούρτια και τυριά με χαμηλά λιπαρά. Συνιστάται η χρήση ιωδιούχου αλατιού, προκειμένου να εξασφαλίζετε την πρόσληψη ιωδίου.

Βασικά, για την βέλτιστη ανάπτυξη του μωρού, καθώς επίσης και για την υγεία της μητέρας, είναι απαραίτητη η παροχή βασικών θρεπτικών συστατικών και ζωτικών ουσιών ,όπως βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Για το σκοπό αυτό, επίσης, και  ανάλογα με το δεδομένο πλάνο διατροφής, μπορεί να είναι χρήσιμο να χορηγηθούν συμπληρώματα διατροφής κατά τη διάρκεια της γαλουχίας πάντα με συμβουλή του γιατρού.

Χρειάζεται να λαμβάνω πολλά υγρά κατά την περίοδο του θηλασμού;

Ναι. Δύο λίτρα την ημέρα, θα πρέπει να πίνετε σε κάθε περίπτωση. Κατάλληλα είναι το φυσικό νερό, τσάι από βότανα και φρούτα, και χυμοί κατά προτίμηση φυσικοί. Αν πριν ή μετά από κάθε θηλασμό, πίνετε λίγα υγρά θα φτάνετε εύκολα στις απαιτούμενες ποσότητες. Τι γίνεται με τον καφέ, το τσάι και το αλκοόλ; Για όλα αυτά ισχύει ότι τα δραστικά συστατικά που περιέχονται σε αυτά πάνε, τουλάχιστον εν μέρει στο μητρικό γάλα και έτσι φτάνουν στο μωρό. Όμως δεν χρειάζεται να αποφύγετε τελείως τον καφέ ή το τσάι, όταν νιώθετε την ανάγκη να πιείτε. Έτσι κι αλλιώς δεν θάναι περισσότερα από δύο με τρία φλιτζάνια την ημέρα.

Για το αλκοόλ ισχύει:

Καλύτερα όχι, ή τουλάχιστον πιείτε με μια σχετική εγκράτεια. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής δεν έχει πιστοποιήσει κίνδυνο για βλάβες στα μωρά, εφ 'όσον η θηλάζουσα μητέρα δεν πίνει περισσότερο από ένα ποτήρι την ημέρα. Παρ 'όλα αυτά, πολλοί παιδίατροι προτιμούν τα μωρά ,για λόγους ασφαλείας ,να μην έρχονται σε επαφή με το αλκοόλ, επειδή το σώμα τους δεν μπορεί να το αποδομήσει. Το αλκοόλ μπορεί παρεμπιπτόντως - ειδικά αν η θηλάζουσα μητέρα πίνει τακτικά - ακόμη και σε μικρές ποσότητες να επιβραδύνει τη ροή του γάλακτος και να επηρεάσει αρνητικά τον θηλασμό. Μερικές γουλιές όμως ,σε μια συγκεκριμένη κοινωνική εκδήλωση, μπορείτε να τις πιείτε χωρίς να ανησυχείτε. Σε αυτή την περίπτωση, καλύτερα αμέσως μετά το θηλασμό, μιας και ένα τμήμα της αλκοόλης θα αποδομηθεί  μέχρι τον επόμενο θηλασμό (η συγκέντρωση στο γάλα είναι στο ζενίθ της 30 έως 60 λεπτά μετά την κατανάλωση αλκοόλης).

Πώς μπορώ να καταλάβω ότι το μωρό μου δεν ανέχεται κάτι;

Μερικές φορές τα μωρά αντιδρούν σε ορισμένες ουσίες στο μητρικό γάλα με ανησυχία (για παράδειγμα στην καφεΐνη του καφέ σας), φούσκωμα στην κοιλιά ή πόνο, η περιπρωκτικό παράτρημμα ( Σύγκαμμα ). Μπορεί επίσης στο παιδί να μην αρέσει να θηλάσει, αν έχετε φάει προηγουμένως  σκόρδο ή κρεμμύδια. Ίσως το γάλα σας να έχει διαφορετική γεύση, λόγω αυτού. Επίσης ακόμη και τα μωρά είναι ατομικιστές. Για να μάθετε εάν το μωρό σας είναι ευαίσθητο σε τρόφιμα πού καταναλώνετε εσείς, πρέπει να το παρακολουθήσετε.

Ισχυρά όξινα φρούτα όπως τα εσπεριδοειδή ή οι ντομάτες είναι ύποπτα ότι ευνοούν τη δημιουργία περιπρωκτικού παρατρήμματος (συγκάμματος). Το λάχανο, τα κρεμμύδια ή τα όσπρια μπορεί να προκαλέσουν τυμπανισμό στα μωρά. Απομακρύνετε όμως τρόφιμα από το πλάνο διατροφής σας, μόνο αν είστε βέβαιες ότι συνδέονται με κάποιες αντιδράσεις του μωρού σας. Εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή σας κατά τον θηλασμό, θα πρέπει να αποτείνεστε στον  παιδίατρο σας.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Πόνοι ανάπτυξης στα παιδιά

Πονάει η ανάπτυξη του παιδιού πραγματικά;

Οι πόνοι ανάπτυξης στα παιδιά είναι αβλαβείς, αλλά οι γονείς πρέπει να μπορούν να τους διαχωρίσουν από τα συμπτώματα άλλων σοβαρών ασθενειών.

Όταν τα παιδιά ξυπνούν τη νύχτα και παραπονιούνται για πόνους στις αρθρώσεις, μπορεί να πρόκειται για αυτό που λέμε πόνοι της ανάπτυξης. Μεγαλύτερης διάρκειας πόνοι στις αρθρώσεις, ωστόσο, θα πρέπει να εξετάζονται από τον παιδίατρο, για να  αποκλείσει σοβαρές παθήσεις του σκελετικού συστήματος, η άλλες καταστάσεις με παρόμοια συμπτωματολογία .Εδώ οι γονείς πρέπει να είναι προσεκτικοί.

Έως και το 30 % όλων των παιδιών προσχολικής ηλικίας πάσχουν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, από τους λεγόμενους πόνους της ανάπτυξης. Επηρεάζονται παιδιά στο στάδιο της ανάπτυξης - μεταξύ του τέταρτου και  έκτου και δέκατου έως 16ου έτους ζωής. Οι πόνοι συχνά συμβαίνουν δύο έως τρεις φορές το χρόνο και διαρκούν λίγες βδομάδες. Μπορούμε να σκεφτούμε ότι πρόκειται για τους πόνους ανάπτυξης, αν το παιδί παραπονιέται για πόνους στα πόδια κατά την ώρα που πάει για ύπνο, ή ακόμη και στη μέση της νύχτας.

Οι πόνοι εμφανίζονται κυρίως στους μυς και τα άκρα, συνήθως στα πόδια, αλλά και στα γόνατα, τις πατούσες, τα χέρια, τις γάμπες και τις κνήμες. Ειδικά κατά τη διάρκεια ηρεμίας και χαλάρωσης του παιδιού, οι πόνοι αυτοί γίνονται πιο αισθητοί, γι αυτό και τις πλείστες φορές εμφανίζονται το απόγευμα και τη νύχτα. Μερικές φορές μπορεί επίσης να έχουμε και κράμπες.

Τυπικά συμπτώματα

·         Οι πόνοι εμφανίζονται το απόγευμα ή τη νύχτα, συχνά μετά από εκτεταμένη κινητικότητα/άσκηση την μέρα.

·         Κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης, το παιδί δεν παραπονιέται για πόνους.

·         Ο πόνος δεν είναι εντοπισμένος ακριβώς, αφορά κυρίως τα μακρά οστά (άνω και κάτω μηρός) ή πιο σπάνια τις αρθρώσεις.

·         Ο πόνος μεταναστεύει ή αλλάζει  πλευρά.

·         Η διάρκεια του πόνου κυμαίνεται από μερικά λεπτά έως μία ώρα.

·         Το επόμενο πρωί το παιδί είναι ελεύθερο συμπτωμάτων.

Ανεξερεύνητη αλλά ακίνδυνη κατάσταση

Η αιτία των πόνων αυτών είναι ανεξερεύνητη μέχρι τώρα. Αλλά είναι ευτυχώς ως επί το πλείστον αβλαβείς. Σαν αιτία υπάρχει η υποψία του τεντώματος των τενόντων και των συνδέσμων, οι οποίοι δεν μεγαλώνουν με την ίδια ταχύτητα όσο τα οστά κατά τη νυχτερινή μίνι εκτόξευση της ανάπτυξης έως και 0,2 χιλιοστά ανά ημέρα. Ο όρος ‘’πόνοι ανάπτυξης’’ ως εκ τούτου, στην πραγματικότητα έχει επιλεγεί λανθασμένα, διότι η ανάπτυξη αυτή καθ’ εαυτή δεν πονά. Αυτά που πονούν είναι οι αρθρώσεις, οι μυς και τα άκρα.

Όμως κατά τη διάρκεια του φαινομένου του πόνου, δεν υπάρχουν αλλοιώσεις  στα οστά, τις αρθρώσεις ή στα εργαστηριακά ευρήματα. Οι γιατροί πιστεύουν ότι οι πόνοι δεν προκαλούνται  κατ 'ανάγκη από τη διαδικασία της ανάπτυξης, αλλά από μια υπερφόρτωση των όχι ακόμα πλήρως ανεπτυγμένων μυών, ή από το συνδυασμό ανάπτυξης και υπερφόρτωσης. Ως εκ τούτου, θα πρέπει σε παιδιά που ασχολούνται πολύ με τον αθλητισμό, να λαμβάνεται λεπτομερές ιστορικό, σχετικά με το άν ο πόνος εμφανίζεται μετά από έντονη άσκηση.

Δεν αγνοούμε τον πόνο

Πάρτε το παιδί σας στα σοβαρά! Συνήθως οι πόνοι είναι πραγματικοί, και δεν τους επικαλείται το παιδί επειδή δεν έχει καμία επιθυμία να τρέξει ή να πάει στο σχολείο την επόμενη μέρα. Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση του αβλαβούς, αν και ενοχλητικού πόνου από επικίνδυνες ασθένειες του σκελετικού συστήματος, όπως η φλεγμονή των οστών, ρευματικές παθήσεις ή ακόμη και καρκίνος των οστών. Αυτές οι σοβαρές ασθένειες στο σκελετικό σύστημα πρέπει να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται άμεσα. Ως εκ τούτου, οι πόνοι ανάπτυξης είναι μία διάγνωση που γίνεται εξ αποκλεισμού.

Αυτό σημαίνει, ότι  πρώτα θα πρέπει να αποκλείονται άλλες σοβαρές αιτίες του πόνου. Αν δεν εξαφανιστούν τα συμπτώματα μετά από δύο εβδομάδες, θα πρέπει κατ 'ανάγκη να αποταθούμε στον παιδίατρο. Ακόμα ,όταν ο πόνος εμφανίζεται μόνο σε ένα σημείο και δεν μεταναστεύει, ή το παιδί μόνιμα δεν μπορεί να επιβαρύνει ένα πόδι ή αν υπάρχουν ορατές ή επώδυνες τοπικές αλλοιώσεις, όπως για παράδειγμα, οίδημα και ερυθρότητα, αυτά είναι φυσικά, ένας λόγος για να ζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Με αυτά τα συμπτώματα το παιδί πρέπει να επισκεφθεί τον παιδίατρο:

·         Εάν το παιδί σας δεν μπορεί να σταθεί.

·         Αν έχει ένα αιμάτωμα( μελανιά) που δεν υποχωρεί.

·         Αν το παιδί σας παραπονιέται για πόνο όταν το πόδι του  μετακινηθεί παθητικά.

·         Αν μια άρθρωση είναι ζεστή  ή /και πρησμένη.

·         Εάν στο σώμα του εμφανίζονται εξανθήματα (κοκκινίλες) ή οιδήματα.

·         Αν το παιδί σας παραπονιέται συνεχώς για πόνο μόνο σε ένα ορισμένο σημείο.

·         Εάν το παιδί σας δεν αισθάνεται τίποτα στο πόδι (ακόμα και αν το τσιμπήσουμε για παράδειγμα).

·         Εάν το παιδί σας έχει πυρετό ή / και παραπονιέται για σοβαρές κεφαλαλγίες.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου με τους πόνους ανάπτυξης;

Εάν οι πόνοι παρουσιάζονται ως αβλαβείς πόνοι ανάπτυξης , μπορούμε μόνο να ανακουφίσουμε τον πόνο. Δίνουμε στο παιδί πολλή προσοχή και το καθησυχάζουμε. Μία χλιαρή κομπρέσα στην επώδυνη περιοχή ή ένα ζεστό μπάνιο μπορεί να βοηθήσει με τον πόνο. Τρίβουμε τις αρθρώσεις με λαδάκι ή αλοιφή για αθλητές και διαβάζουμε κάτι στο παιδί μας αν χρειάζεται την παρουσία μας.

Αν οι πόνοι είναι πολύ έντονοι, μπορούμε επίσης να χορηγήσουμε ένα παυσίπονο όπως η παρακεταμόλη , φυσικά ανάλογα με το βάρος του παιδιού, και σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Nόσος χεριών, ποδιών και στόματος στα παιδιά

Η νόσος των χεριών, ποδιών και στόματος είναι μία αβλαβής, αλλά πολύ μεταδοτική ιογενής λοίμωξη, που πλήττει κυρίως τα παιδιά μέχρι την ηλικία των δέκα ετών, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί και σε ενήλικες. Κατά κανόνα ο παιδίατρος θέτει τη διάγνωση βάση των τυπικών συμπτωμάτων, όπως πυρετός, πονόλαιμος και εξάνθημα στα χέρια, τα πόδια και άφθες η έλκη στο στόμα.

Αίτια

Η νόσος των χεριών, ποδιών και στόματος προκαλείται από διάφορους ιούς από την ομάδα των εντεροϊών, και κυρίως από τον ιό coxsackie A16. Η ασθένεια κάποτε ονομάζεται εσφαλμένα, αφθώδης πυρετός, αλλά δεν έχει καμία σχέση με τον πραγματικό  αφθώδη πυρετό.

Πώς μεταδίδεται η ασθένεια;

Η μετάδοση των παθογόνων ιών γίνεται από άτομο σε άτομο, συνήθως μέσω σταγονιδίων με τον βήχα, το φτάρνισμα ή την ομιλία. Επιπλέον, είναι δυνατή η μετάδοση μέσω επαφής με σωματικά υγρά κλπ, όπως σάλιο, κόπρανα ή υγρό των χαρακτηριστικών φυσαλίδων. Η περίοδος επώασης είναι περίπου μία με δέκα μέρες. Κατά κανόνα, υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης  για περίπου μια εβδομάδα. Όσο διάστημα είναι ορατές οι φουσκάλες ή το εξάνθημα, υπάρχουν εκεί ιοί οι οποίοι μπορούν να μεταδώσουν την ασθένεια. Ακόμη και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων, οι ιοί αποβάλλονται στα κόπρανα για

εβδομάδες. Λόγω του ότι η ασθένεια αυτή προκαλείται και από άλλους εντεροιούς, είναι δυνατόν να ξαναεμφανιστεί σε ένα παιδί, όμως από την άλλη για τον κάθε ιό ξεχωριστά προκαλείται ανοσία διά βίου.

 Συμπτώματα

Κατά την έναρξη της νόσου, πού συμβαίνει 3-7 μέρες από την έκθεση στον ιό, συνήθως συμβαίνουν γενικά συμπτώματα όπως αδυναμία, ανησυχία, πυρετός, πόνος στις κλειδώσεις, μυαλγίες, ναυτία, ανορεξία και πονόλαιμος. Μία με δύο μέρες  μετά εμφανίζονται επώδυνα έλκη στη στοματική βλεννογόνο (στα ούλα, τη γλώσσα, στο εσωτερικό των χειλιών). Τις επόμενες μία έως δύο μέρες, εμφανίζεται ένα εξάνθημα στα χέρια και τα πόδια (τις πατούσες, τις παλάμες  και μερικές φορές στους γλουτούς και τα γεννητικά όργανα). Αυτό το εξάνθημα συνήθως αποτελείται από πολλές μικρές κόκκινες κηλίδες σε διάφορα σχήματα και μεγέθη, χωρίς  φαγούρα στην αρχή. Ωστόσο, τις κόκκινες κηλίδες διαδέχονται οι φυσαλίδες, οι  οποίες μπορεί να είναι επώδυνες ή να προκαλούν φαγούρα. Επίσης πολλά παιδιά παρουσιάζουν ερυθρότητα των τυμπανικών υμένων, ένα είδος ιογενούς ωτίτιδας. Σε κάποιες περιπτώσεις τα παιδιά εμφανίζουν επιπεφυκίτιδα (κοκκίνισμα στα μάτια) και πρήζονται οι λεμφαδένες στο λαιμό τους (αντιδραστική λεμφαδενοπάθεια). Μερικά παιδιά μπορεί να μην παρουσιάσουν κανένα σύμπτωμα και η αρρώστια να περάσει απαρατήρητη. Σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες τα συμπτώματα είναι συνήθως λιγότερο έντονα.

 Τα συμπτώματα βελτιώνονται συνήθως σε 2-3 ημέρες και υποχωρούν τελείως σε 7-10 μέρες.

Διάγνωση

Οι περισσότερες λοιμώξεις συμβαίνουν το καλοκαίρι ή νωρίς το φθινόπωρο, συχνότερα από Αύγουστο ως Οκτώβριο. Μετά από μια λεπτομερή λήψη ιστορικού, ο παιδίατρος εξετάζει το παιδί, και βλέπει αν υπάρχουν τα χαρακτηριστικά σημεία και συμπτώματα της ασθένειας (εξάνθημα σε παλάμες και πατούσες, ενάνθημα η εξελκώσεις στο στόμα). Αν  βεβαιωθεί από την κλινική εικόνα ότι πρόκειται για την νόσο των χεριών, ποδιών και στόματος ,δεν θα χρειαστεί να διενεργήσει οποιεσδήποτε άλλες εξετάσεις. Σε αμφίβολη κλινική εικόνα, υπάρχει η δυνατότητα ανίχνευσης του ιού στο εργαστήριο.

 Αντιμετώπιση-θεραπεία

Αιτιολογική θεραπεία δεν υπάρχει, αλλά μόνο συμπτωματική. Γιά τις επώδυνες βλάβες στο στόμα  βοηθούν κάποια αναλγητικά  και αντιφλεγμονώδη βάμματα/στοματικά διαλύματα/σπρέυς. Για τον πυρετό η τον πόνο που προκαλείται από τις βλάβες στο δέρμα και το στόμα μπορούν να δοθούν παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη, το μεφεναμικό οξύ και η ιβουπροφαίνη. Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν στη νόσο των χεριών, ποδιών, στόματος. Η αντιμετώπιση περιορίζεται στην ανακούφιση από τον πόνο και τη λήψη άφθονων δροσερών υγρών και μαλακών τροφών. Η νόσος αυτοπεριορίζεται σε λίγες μέρες.

Πρόγνωση

Μετά από περίπου επτά έως δέκα ημέρες, τα συμπτώματα υποχωρούν, και το παιδί θεραπεύεται από μόνο του, κατά κανόνα χωρίς περαιτέρω επιπλοκές. Ασθενή παιδιά θα πρέπει να μην πηγαίνουν στο σχολείο ή νηπιαγωγείο, μέχρι να υποχωρήσουν όλα τα συμπτώματα, λόγω του μεγάλου κινδύνου μετάδοσης. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί πίνει αρκετά υγρά, παρά τις επώδυνες πληγές στο στόμα, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος της αφυδάτωσης.

Τι επιπλοκές μπορούν να συμβούν

Σε μεμονωμένες  περιπτώσεις μπορεί να επισυμβούν επιπλοκές όπως φλεγμονή των πνευμόνων, του εγκεφάλου και του καρδιακού μύ. Γενικά όμως δεν υπάρχουν επιπλοκές στη νόσο αυτή, η αν ναι, πολύ σπάνια.

Πρόληψη

Δεν υπάρχει εμβόλιο κατά της νόσου των χεριών, ποδιών, στόματος . Για να μειώσουμε η να αποφύγουμε τη μόλυνση, απαιτείται να ακολουθούμε τους σωστούς κανόνες υγιεινής. Αυτό περιλαμβάνει κυρίως το τακτικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, η αποφυγή στενής επαφής με ασθενούντα  άτομα (φιλιά, αγκάλιασμα, κοινή χρήση σκευών). Τα παιδιά που πάσχουν είναι καλό ν’απέχουν από το σχολείο ή τον παιδικό σταθμό για αρκετές ημέρες, αλλά δεν είναι σαφές αν αυτό αποτρέπει από τη μόλυνση. Άλλα παιδιά στην τάξη είναι πιθανότατα μεταδοτικά ακόμα κι αν ποτέ δεν αναπτύξουν συμπτώματα.

Γενικά η αποφυγή του συγχρωτισμού σε περιόδους έξαρσης της νόσου, το καλό πλύσιμο των χεριών και η τήρηση των κανόνων υγιεινής είναι μέτρα που μπορούν να μειώσουν την εξάπλωση.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Σύνδρομο Evans στα παιδιά

Το σύνδρομο Evans είναι μια εξαιρετικά σπάνια διαταραχή του αυτοάνοσου συστήματος, με συχνότητα 1: 1.000.000. Λόγω του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες αναφορικά με το σύνδρομο, οι γιατροί αντιμετωπίζουν, όσο αφορά τη θεραπεία, μεμονωμένες περιπτώσεις.

Τι είναι το σύνδρομο Evans;

Είναι μια εξαιρετικά σπάνια αυτοάνοση ασθένεια ,άγνωστης προέλευσης, κατά την οποία παράγονται αντισώματα, που καταπολεμούν τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Ως αποτέλεσμα έχουμε βλάβη η και καταστροφή των  κυττάρων του ανοσοποιητικού. Λόγω του γεγονότος ότι το σύνδρομο Evans είναι μια πολύ σπάνια ασθένεια (επιπολασμός  περίπου 1: 1.000.000), δεν υπάρχουν ακόμα αρκετές  μελέτες και γνώση.

Ωστόσο, πιστεύεται ότι το σύνδρομο Evans συμβαίνει λόγω μιας γενετικής διαταραχής. Περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Τ Ρ Duane και τον R. S. Evans το 1949.Ο R. S. Evans όμως, ήταν αυτός που το 1951 τεκμηρίωσε λεπτομερώς τη νόσο. Αλλά ακόμη και αν το σύνδρομο είναι γνωστό από το 1949, δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή ευρήματα όσο αφορά τη παθογένεση η και τη κατάλληλη θεραπεία.

Αίτια

Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε πως δημιουργείται το σύνδρομο Evans . Στο 50 τοις εκατό όλων των περιπτώσεων, θεωρούνται συνυπεύθυνες άλλες ασθένειες . Στα άλλα  50 τοις εκατό, η αιτία είναι παντελώς άγνωστη. Επίσης δεν υπάρχει η γνώση ότι οι ακόλουθες ασθένειες  μπορούν να ενεργοποιήσουν το σύνδρομο Evans. Ωστόσο έχει τεκμηριωθεί , ότι το σύνδρομο Evans έχει παρουσιαστεί παράλληλα  με τις ακόλουθες ασθένειες.

Περισσότερο ,τα  αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζονται σε συνδυασμό, όπως το σύνδρομο Sjogren, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, καθώς και το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο. Ωστόσο, κάποιες μολυσματικές ασθένειες όπως η γρίπη Α, οι ιοί τηςηπατίτιδας, η  Nocardia, ο  κυτταρομεγαλοϊός, η ανεμοβλογιά και ο ιός Epstein-Barr είναι πιθανό να προκαλέσουν το σύνδρομο Evans.

Επίσης καρκίνοι(T-κυτταρικά ή Β-κυτταρικά μη Hodgkin λεμφώματα, η μονοκλωνική γαμμαπάθεια, το σάρκωμα Kaposi, ή ακόμα και μία χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία), καθώς και κάποιες ανοσοανεπάρκειες  η και η ανεπάρκεια ανοσοσφαιρίνης Α ,θα μπορούσαν θεωρητικά να είναι εκκλυτικοί παράγοντες του συνδρόμου.

Περεταίρω η δερματομυοσίτιδα, η νόσος του Graves, η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος του  Castleman, η αποφρακτική βρογχιολίτιδα ή το σύνδρομο Guillain-Barré ,είναι επίσης θεωρητικά, εκκλυτικοί παράγοντες του συνδρόμου Evans ή τουλάχιστον τεκμηριώθηκαν μαζί .

Σημεία και συμπτώματα

Οι ασθενείς διαμαρτύρονται κυρίως για έλλειψη οξυγόνου, η οποία προκαλεί στη συνέχεια ζάλη, ταχύπνοια ή πονοκεφάλους. Είναι πιθανόν, η έλλειψη οξυγόνου να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια. Ένα άλλο πολύ χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η βαριά αιμορραγία, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή τα αιμοπετάλια, τα οποία απαιτούνται για την πήξη του αίματος καταστρέφονται.

Διάγνωση και πορεία νόσου

Κατά κανόνα, η ιατρική διάγνωση μπαίνει με βάση τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων. Έτσι, η ταχύτητα καθίζησης των ερυθρών αιμοσφαιρίων (ΤΚΕ) είναι πάρα πολύ αυξημένη. Επίσης, ο αιματοκρίτης/αιμοσφαιρίνη μειώνεται και  μεταγενέστερα αυξάνεται σημαντικά η γαλακτική αφυδρογονάση.

Σε κάποιες  περιπτώσεις, αντί της θρομβοπενίας ,παρατηρείται η λεγόμενη ουδετεροπενία. Η δοκιμασία Coombs είναι θετική. Η πορεία της νόσου καθώς και η πρόγνωση είναι κατά κύριο λόγο αρνητικές. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής σχεδόν καθόλου δεδομένα από  μελέτες, για το σύνδρομο Evans.

Πολλοί ασθενείς κινδυνεύουν λόγω μη ελεγχόμενων αιμορραγιών ή ακόμη και από λοιμώξεις οι οποίες μπορεί να προκληθούν από τη θεραπεία. Η θνησιμότητα ανέρχεται στο 8-40 τοις εκατό.

Θεραπεία

Από την πρώτη περιγραφή του συνδρόμου Evans κατά τα έτη 1949 και 1951, προτιμάται κυρίως η χορήγηση γλυκοκορτικοειδών. Με αυτό τον τρόπο οι γιατροί προσπαθούν να ανεβάσουν τον αιματοκρίτη άνω του 30 τοις εκατό/ να αυξήσουν το επίπεδο αιμοσφαιρίνης άνω των 10 g / dl. Ωστόσο, αν δεν υπάρξουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ,μπορούν να χορηγηθούν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή ανοσοσφαιρίνες, που με τη σειρά τους  αναμένεται να προσφέρουν ανακούφιση  των συμπτωμάτων και της δυσφορίας.Σε αυτά τα φάρμακα  περιλαμβάνονται η κυκλοσπορίνη, η δαναζόλη, και  η  βινκριστίνη. Ακόμη, καινούργια φάρμακα όπως το μονοκλωνικό αντίσωμα rituximab είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί  με επιτυχία (σύμφωνα με μελέτες). Ανάλογα με την πορεία της νόσου μπορεί επίσης να σκεφτεί κανείς και την σπληνεκτομή. Με τη σπληνεκτομή μπορεί να αντιμετωπιστεί η αιμορραγική διάθεση (συμπτωματικά) Μια ύφεση της νόσου μπορεί να παρατηρηθεί στο 20 με 40 τοις εκατό των περιπτώσεων.

Με τη μεταμόσχευση μυελού των οστών, είναι δυνατόν, υποτροπιάζουσες η  μη αλλιώς ελέγξιμες περιπτώσεις,  να αντιμετωπιστούν με επιτυχία.

 Κυρίως οι γιατροί ασχολούνται με τα συμπτώματα του συνδρόμου Evans. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνουν μέτρα σταθεροποίησης της κυκλοφορίας ,είτε αυτό αφορά τους παράγοντες πήξης, είτε την συγκέντρωση των ερυθροκυττάρων.

Τονίζεται ξανά ότι όλες οι συστάσεις θεραπείας για το σύνδρομο Evans, βασίζονται σε μεμονωμένες εμπειρίες και αναφορές περιστατικών. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ελεγχόμενες μελέτες που να αναδεικνύουν σαφώς, ποια θεραπεία καταγράφει πράγματι τη μεγαλύτερη επιτυχία.

Λόγω του γεγονότος ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν οριστεί τα αίτια που πυροδοτούν το σύνδρομο Evans, μόνο μία συμπτωματική θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό σημαίνει ότι το σύνδρομο Evans, αυστηρά ομιλούντες ,είναι μια ανίατη ασθένεια.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Ουδετεροπενίες στα παιδιά

Ουδετεροπενία είναι μια  διαταραχή που χαρακτηρίζεται από χαμηλό αριθμό ουδετερόφιλων ή πολυμορφοπύρηνων λευκών κυττάρων. Τα ουδετερόφιλα αποτελούν  το 50-70% του συνόλου των λευκών κυττάρων του αίματος και παίζουν τον ρόλο του αμυντικού ενάντια σε λοιμώξεις κυρίως βακτηριακές. Γι’ αυτό οι ασθενείς με ουδετεροπενία είναι πιο ευαίσθητοι σε βακτηριακές λοιμώξεις, που αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα μπορεί να οδηγήσουν σε βαριές λοιμώξεις ή/και σηψαιμία και να γίνουν απειλητικές ακόμα και για την ίδια τη ζωή.

Ποιοι τύποι ουδετεροπενίας υπάρχουν;

Συγγενείς μορφές σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Μεταβολικές ασθένειες με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία

Επίκτητες μορφές σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Ανάλογα με τον αριθμό των συγκεκριμμένων  λευκών αιμοσφαιρίων (ουδετερόφιλα πολυμορφοπύρινα  ή ουδετερόφιλα) σε ένα χιλιοστόλιτρο (μικρολίτρα, ul)  αίματος διακρίνονται τρεις βαθμοί σοβαρότητας της ουδετεροπενίας :

·         ήπια ουδετεροπενία: 1000-1500 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

·         μέτρια ουδετεροπενία: 500 έως 1000 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

·         Σοβαρή ουδετεροπενία: λιγότερο από 500 ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος

Ανάλογα με τη διάρκεια της ουδετεροπενίας, έχουμε επίσης  τις ακόλουθες μορφές:

·         Οξεία ουδετεροπενία: μειωμένος αριθμός ουδετερόφιλων για ένα σύντομο χρονικό διάστημα (π.χ. σε νεογνά)

·         Παροδική ουδετεροπενία: (π.χ. σε μολύνσεις από ιούς ή χρήση ορισμένων φαρμάκων)

·         χρόνια ουδετεροπενία:  Η ουδετεροπενία, η οποία διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες

Ο όρος "σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία» περιγράφει μια ομάδα ασθενειών στις οποίες τα παιδιά έχουν λιγότερο από 500 ουδετερόφιλα / ul στο αίμα, για περισσότερο από τρεις μήνες, και συχνά συνυπάρχουν μόλυνσεις. Σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση (συγγενής σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία) ή μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής (επίκτητη σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία). Παρακάτω παρατίθενται  ορισμένα παραδείγματα των διαφόρων αυτών μορφών ουδετεροπενίας:

Συγγενείς μορφές της σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

·         Σοβαρή συγγενής ουδετεροπενία (σύνδρομο Kostmann ): Αυτή η ασθένεια είναι ένας σπάνιος τύπος ουδετεροπενίας, με την οποία τα παιδιά γεννιούνται. Είναι μια κληρονομική ασθένεια κατά  την οποία υπάρχει παθολογική αλλοίωση  του γονιδίου HAX1. Κατά συνέπεια, σε μια οικογένεια μπορεί να πληγούν περισσότερα μέλη. Σε παιδιά με σύνδρομο Kostmann αυτό που συμβαίνει είναι η αναχαίτιση της ωρίμανσης στον μυελό των οστών, σε πρόδρομα στάδια των λευκών αιμοσφαιρίων. Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα νέα προγονικά κύτταρα σπάνια ωριμάζουν σε λειτουργικά ουδετερόφιλα που μπορούν να αγωνιστούν εναντίον  φλεγμονών στον οργανισμό. Κατά συνέπεια λείπουν από το αίμα των περισσότερων  παιδιών ακόμα κι από τη γέννηση, αρκετά ώριμα και λειτουργικά  λευκά κύτταρα.

·         Κυκλική ουδετεροπενία: Στήν κυκλική ουδετεροπενία έχουμε διάφορες παθολογικές αλλαγές σε ένα γονίδιο των λευκών αιμοσφαιρίων, του  ELA2. Η κυκλική ουδετεροπενία είναι μια ειδική μορφή συγγενούς ουδετεροπενίας, όπου η άνοδος και η πτώση των ουδετερόφιλων ακολουθεί  ένα περιοδικό ρυθμό. Αυτή η περιοδικότητα οφείλεται στον εναλλασσόμενο ρυθμό κυτταρικής διαίρεσης των αρχέγονων κυττάρων του μυελού των οστών. Κάθε 18 με 22 ημέρες, έχουμε μια σοβαρή ουδετεροπενία η οποία επιμένει για ορισμένους ασθενείς περίπου τέσσερις έως οκτώ ημέρες, και σε κάποιους για περισσότερες μέρες  του κύκλου. Η συχνότητα εμφάνισης βακτηριακών λοιμώξεων αυξάνεται ανάλογα με τη διάρκεια των περιόδων ουδετεροπενίας.

Μεταβολικές ασθένειες με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία

Μερικά παιδιά υποφέρουν από ασθένειες κατά τις οποίες ο μεταβολισμός των πρωτεϊνών η της γλυκόζης , ή συγκεκριμμένα  όργανα όπως το πάγκρεας δεν λειτουργούν σωστά. Σε  αυτές τις κληρονομικές διαταραχές που συνδέονται συχνά με σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία, περιλαμβάνονται, για παράδειγμα:

·         Το σύνδρομο Shwachman-Diamond

·         Το σύνδρομο Barth

·         νόσος αποθήκευσης γλυκογόνου τύπου 1β

Επίκτητες μορφές  σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας

Μεταξύ των επίκτητων ασθενειών  που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή χρόνια ουδετεροπενία σε παιδιά και εφήβους, ανήκουν οι  λεγόμενες  αυτοάνοσες  ουδετεροπενίες. Σε αυτές τις ασθένειες, ο οργανισμός παράγει αμυντικούς στρατιώτες (αυτοαντισώματα) έναντι των δικών του λευκών αιμοσφαιρίων, με αποτέλεσμα αυτά να αποδομούνται με αυξημένο ρυθμό. Οι αυτοάνοσες ουδετεροπενίες διακρίνονται σε πρωτογενείς και  δευτερογενείς.

·         Πρωτογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία: Αυτή η μορφή είναι η πιο κοινή αιτία της σοβαρής χρόνιας ουδετεροπενίας σε παιδιά. Εμφανίζεται πιο συχνά σε βρέφη και μικρά παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών. Ως εκ τούτου, ονομάζεται και αυτοάνοση ουδετεροπενία της βρεφικής ηλικίας. Αν και η αιματολογική εικόνα  των ασθενών παρουσιάζει συνήθως, λίγα ουδετερόφιλα, άρα μια σοβαρή ουδετεροπενία, δεν έχουμε συνήθως λοιμώξεις απειλητικές για τη ζωή. Στους περισσότερους ασθενείς, ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων ομαλοποιείται  από μόνος του,κατά τα πρώτα δύο έως τρία χρόνια ζωής. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται θεραπευτική αγωγή σε αυτά τα παιδιά γενικά.

·         Δευτερογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία: Αν μια αυτοάνοση ουδετεροπενία σχετίζεται με άλλες αυτοάνοσες νόσους (για παράδειγμα ο ερυθηματώδης λύκος), τότε λέγεται "δευτερογενής". Σε αντίθεση με την πρωτογενή μορφή, η δευτερογενής αυτοάνοση ουδετεροπενία παρουσιάζεται περιστασιακά επίσης σε νεαρούς ενήλικες (κυρίως μεταξύ 20 και 40 ετών). Συχνότερα επηρεάζονται οι νεαρές γυναίκες.

Διάγνωση

Ο χαμηλός αριθμός ουδετεροφίλων σε γενική εξέταση αίματος μπορεί να θέσει τη διάγνωση. Όταν η διάγνωση είναι αβέβαιη ή υπάρχει υποψία για σοβαρή υποκείμενη νόσο, συχνά είναι απαραίτητη βιοψία μυελού των οστών.

Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση είναι:

α) η περιοδική μέτρηση των ουδετερόφιλων για διάγνωση κυκλικής ουδετεροπενίας,

β) έλεγχος για αντιουδετεροφιλικά αντισώματα (antineutrophil antibodies)

γ) έλεγχος για αποκλεισμό Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου,

δ) έλεγχος για ανεπάρκεια βιταμίνης B12 και φυλικού οξέως κλπ.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης  MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy

Πυρετός των τριών ημερών η Βρεφική Ροδάνθη

Τι είναι ο πυρετός των τριών ημερών;

Ό πυρετός των τριών ημερών η βρεφική ροδάνθη (Exanthema subitum/Roseola infantum) είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική, αλλά σε μεγάλο βαθμό αβλαβής ιογενής νόσος. Τυπικά χαρακτηριστικά είναι ο πυρετός που εμφανίζεται ξαφνικά , ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για τρεις έως τέσσερις ημέρες, και ένα επακόλουθο εξάνθημα, το οποίο υποχωρεί μετά από μερικές ημέρες. Από τη λοίμωξη αυτή επηρεάζονται συνήθως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά έως 3 ετών, αλλά μερικές φορές και μεγαλύτερα παιδιά.Ο χρόνος  που περνά μεταξύ της μόλυνσης με τον ιό και την έναρξη του τριήμερου πυρετού (περίοδος επώασης)  μπορεί να φτάσει μέχρι και 17 μέρες.

Αίτια

Ο πυρετός των τριών ημερών προκαλείται από λοίμωξη με ανθρώπινο ερπητοϊό (ανθρώπινο ιό του έρπη τύπου 6, HHV 6). Οι παθογόνοι ιοί  μεταδίδονται μέσω σταγονιδίων (φτέρνισμα,ομιλία ή με το βήχα). Οι ενήλικες εάν προσβληθούν, μπορεί να αναπτύξουν συμπτώματα γρίπης, με συνάχι  και πονόλαιμο.

Έχει παρατηρηθεί ότι ο ιός προκαλεί  σοβαρές λοιμώξεις (πνευμονία, εγκεφαλίτιδα) σε ασθενείς μετά από μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Συμπτώματα & κλινική εικόνα

Κατά μέσο όρο περίπου 7 έως 17 ημέρες μετά τη μόλυνση με τον ιό εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα: Το πιο χαρακτηριστικό είναι - όπως υποδηλώνει και το όνομα - ο πυρετός. Συνήθως διαρκεί τρεις έως τέσσερις ημέρες μέχρι μετά να πέσει απότομα. Τα παιδιά μπορεί υπό τις περιστάσεις να φαίνονται σοβαρά άρρωστα, έτσι ώστε θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πιο σοβαρές ασθένειες . Η πραγματική διάγνωση μπορεί να τεθεί μόνο μετά την απότομη μείωση του πυρετού.

Τις περισσότερες φορές, εμφανίζεται στη συνέχεια, ένα κόκκινο εξάνθημα, το οποίο επεκτείνεται σημαντικά μέσα σε λίγες ώρες. Το εξάνθημα εντοπίζεται  κυρίως στο στήθος, στην κοιλιά και την πλάτη και μπορεί, σπάνια να εξαπλωθεί στα χέρια, τα πόδια, το  πρόσωπο και στο τριχωτό της κεφαλής. Η συνύπαρξη φαγούρας είναι μάλλον εξαίρεση. Μετά από δύο - τρεις μέρες το εξάνθημα εξαφανίζεται τόσο γρήγορα όσο ήρθε. Εκτός από πυρετό και εξάνθημα συχνά προστίθενται άλλα συμπτώματα όπως εμετός ή / και διάρροια, πόνος στα ούλα ή διόγκωση των λεμφαδένων στο λαιμό. Στα βρέφη είναι συχνά διογκωμένοι. Ακόμα και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων της νόσου , τα παιδιά συχνά εξακολουθούν να νιώθουν αδυναμία και αδιαθεσία.

Σε αρκετά παιδιά,  η ασθένεια δεν εμφανίζει τα τυπικά συμπτώματα, αλλά διάγει μια εξασθενημένη μορφή ώστε να είναι συχνά απαρατήρητη. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα έχουν μέχρι το τέλος του τρίτου έτους, περάσει την ιογενή αυτή λοίμωξη , χωρίς καθόλου εμφανή συμπτώματα.

Ο πυρετός των τριών ημερών είναι μία από σχετικά αβλαβείς ιογενείς λοιμώξεις. Επιπλοκές όπως πυρετικοί σπασμοί μπορεί να συμβούν. Αν και οι πυρετικοί σπασμοί δεν είναι επικίνδυνοι, θα πρέπει αν παρουσιαστούν να ενημερωθεί ο παιδίατρος. Η νόσος συνήθως υποχωρεί μετά από μία εβδομάδα. Τα παιδιά που έχουν μολυνθεί με το παθογόνο του πυρετού των τριών ημερών ,θα έχει ανοσία σε όλη του τη ζωή, και δεν θα επαναμολυνθεί .

Συμβουλές

Ο ψηλός πυρετός προκαλεί στο σώμα μια εκτενή αφυδάτωση. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά να πίνουν άφθονα υγρά για να αντισταθμιστεί η απώλεια νερού. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας αρνείται να φάει. Η πρόσληψη τροφής μπορεί να περιμένει έως ότου το παιδί σας αισθάνεται και πάλι άνετα. Η ενυδάτωση με νερό, αραιωμένους χυμούς ή τσάι με φρουκτόζη είναι σημαντική. Εάν το παιδί σας αρνείται να πιει, τότε πρέπει να αποταθείτε  στον παιδίατρό σας.

Λόγω της απότομης αύξησης της θερμοκρασίας μπορεί να παρουσιαστούν πυρετικοί σπασμοί. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με επιληπτική προσβολή (αλλά δεν είναι επιληψία!). Για να μπορεί το παιδί να συνεχίσει να αναπνέει ελεύθερα κατά τη διάρκεια των πυρετικών σπασμών και να μην τραυματιστεί, θα πρέπει να σηκώσετε το παιδί σας  και να το πάτε κάπου με φρέσκο ​​αέρα . Ακόμα και αν το περιστατικό διαρκέσει μόνο γιαένα μικρό χρονικό διάστημα και το παιδί ηρεμήσει, ο γιατρός θα πρέπει να ενημερώνεται αμέσως. Αυτός στη συνέχεια θα σας συνταγογραφήσει κάποιο φάρμακο το οποίο θα  μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σε ένα νέο επεισόδιο πυρετικών σπασμών, για να σταματήσετε άμεσα το επεισόδιο. Οι πυρετικοί σπασμοί κατά κανόνα  δεν αφήνουν καμία βλάβη στον εγκέφαλο και επίσης δεν εκλύουν καμία επιληψία. Παρόλα αυτά, είναι χρήσιμο αν το κρίνει ο παιδίατρος να εξεταστούν τα κύματα του εγκεφάλου του παιδιού σας ,μετά από ένα παρατεταμένο επεισόδιο πυρετικών σπασμών για να αποκλειστεί μία κρυφή νόσος.

Σε γενικές γραμμές, θα πρέπει να ζητείται η γνώμη του παιδίατρου σε κάθε περιστατικό που σχετίζεται με λοίμωξη με ψηλό πυρετό άγνωστης αιτιολογίας, προκειμένου να εντοπιστούν ή να αποκλειστούν άλλες πιθανές σοβαρές ασθένειες που συνοδεύονται από ψηλό πυρετό.

Διάγνωση

Μια ακριβής διάγνωση μπορεί κατά κανόνα  να τεθεί μόνο μετά από την εμφάνιση του τυπικού για αυτή τη λοίμωξη εξανθήματος, μετά από τη πτώση του πυρετού. Σε έναν πυρετό αγνώστου αιτιολογίας, θα πρέπει πάντα και ειδικά στα παιδιά κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής και το αργότερο την 4^η μέρα πυρετού, να ελέγχονται τα ούρα για να αποκλείονται λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος που χρειάζονται θεραπευτική παρέμβαση.

Θεραπεία

Η θεραπεία μπορεί να περιοριστεί μόνο στην θεραπεία των συμπτωμάτων. Ο ιός θα αντιμετωπιστεί από το ίδιο το σώμα, το οποίο θα παράξει αντισώματα. Παράλληλα το πρώτιστο είναι η αντιμετώπιση του πυρετού με αντιπυρετικά φάρμακα (πχ υπόθετα) όταν και εφόσον το παιδί δεν τον ανέχεται ,οι χλιαρές κομπρέσες στο σωματάκι του παιδιού και η επαρκής πρόσληψη υγρών σε πρώτο πλάνο. Ειδικά τα βρέφη και τα μικρά παιδιά χάνουν πολλά υγρά λόγω του πυρετού.

Πρόληψη

Δεδομένου ότι η μετάδοση του πυρετού των τριών ημερών, γίνεται με τα σταγονίδια (αερομεταφερόμενη μόλυνση ), μια προστασία είναι σχεδόν αδύνατη. Κάποιο εμβόλιο κατά της νόσου δεν υπάρχει.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι υγιείς φορείς μεταδίδουν τον ιό χωρίς να εμφανίζουν οι ίδιοι κανένα σύμπτωμα του πυρετού των τριών ημερών. Δεδομένου ότι η νόσος είναι πολύ μεταδοτική, θα πρέπει να αποφεύγονται επισκέψεις σε άλλα παιδιά και γενικά άλλους ανθρώπους.

Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD

Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

http://drmakrides.blogspot.com.cy

drmakrides@cablenet.com.cy